Nghị định thư Kyoto và Hiệp định Paris khác nhau thế nào?
Nghị định thư Kyoto là gì?
Nghị định thư Kyoto kiểm soát những khí nào?
Ba cơ chế linh hoạt CDM, JI và ET là gì?
Sửa đổi Doha và giai đoạn hai (2013–2020)
Vì sao Nghị định thư Kyoto bị xem là chưa đủ?
Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu là gì?
Mục tiêu của Hiệp định Paris là gì?
NDC là gì và cập nhật bao lâu một lần?
Điều 6 Hiệp định Paris quy định gì về thị trường carbon?
Tài chính khí hậu theo Hiệp định Paris
Hoa Kỳ còn tham gia Hiệp định Paris không?
Các hội nghị COP gần nhất đã quyết định gì?
Việt Nam cam kết gì theo Kyoto và Hiệp định Paris?
Thực hiện cam kết khí hậu: thách thức và cơ hội
Câu hỏi thường gặp
Nghị định thư Kyoto là một hoạt động của Liên Hợp Quốc về chống biến đổi khí hậu, đúng hay sai?
Nghị định thư Kyoto được ký năm nào?
Kyoto Protocol là gì?
"Nghị định Kyoto" và "Nghị định thư Kyoto" có phải là một?
Hiệp định Paris và Thỏa thuận Paris có khác nhau không?
Hiệp định Paris có thay thế Nghị định thư Kyoto không?
NDC hiện hành của Việt Nam đặt mục tiêu gì?
COP31 diễn ra khi nào?
Nghị định thư Kyoto là gì? So sánh Kyoto 1997 và Hiệp định Paris 2015
Nghị định thư Kyoto (thông qua 11/12/1997, hiệu lực 16/02/2005) buộc riêng các nước công nghiệp giảm phát thải khí nhà kính khoảng 5% so với năm 1990 (2008–2012). Hiệp định Paris (thông qua 12/12/2015, hiệu lực 04/11/2016) áp dụng cho mọi quốc gia, giữ nhiệt độ tăng thấp hơn nhiều so với 2°C, hướng tới 1,5°C.
Việt Nam ký Nghị định thư Kyoto ngày 03/12/1998, phê chuẩn ngày 25/9/2002; ký Hiệp định Paris ngày 22/4/2016 và phê chuẩn ngày 03/11/2016 (theo UNFCCC).
Cập nhật: 17/10/2026. Bổ sung bảng so sánh Kyoto và Paris, Sửa đổi Doha, quy tắc Điều 6 chốt tại COP29, kết quả COP30, lịch COP31 và các bản NDC của Việt Nam.
Doanh nghiệp bạn có trong danh sách 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo QĐ 42/2026? Tra cứu miễn phí trong 20 giây →
Nghị định thư Kyoto và Hiệp định Paris khác nhau thế nào?
Cả hai đều là văn kiện thực thi Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), được thông qua tại Rio de Janeiro năm 1992. Khác biệt cốt lõi: Kyoto giao chỉ tiêu cắt giảm "từ trên xuống" cho một nhóm nước phát triển, còn Paris để mỗi nước tự đặt mục tiêu (NDC) nhưng bắt buộc nâng dần tham vọng và báo cáo minh bạch.
| Tiêu chí | Nghị định thư Kyoto (1997) | Hiệp định Paris (2015) |
|---|---|---|
| Thông qua | 11/12/1997 tại COP3, Kyoto (Nhật Bản) | 12/12/2015 tại COP21, Paris (Pháp) |
| Có hiệu lực | 16/02/2005 | 04/11/2016 |
| Điều kiện hiệu lực | Ít nhất 55 bên, chiếm tối thiểu 55% lượng CO₂ năm 1990 của nhóm nước Phụ lục I | Ít nhất 55 bên, chiếm tối thiểu 55% tổng phát thải toàn cầu (đạt ngày 05/10/2016) |
| Ai phải giảm phát thải | Chỉ các nước công nghiệp (Phụ lục B) có chỉ tiêu ràng buộc | Mọi bên đều phải nộp và thực hiện NDC |
| Cách đặt mục tiêu | Chỉ tiêu định lượng cho từng nước, so với năm 1990 | Mỗi nước tự quyết định (NDC), cập nhật 5 năm/lần, bản sau tham vọng hơn bản trước |
| Mục tiêu chung | Giảm trung bình khoảng 5% so với 1990 (2008–2012) | Giữ nhiệt độ tăng thấp hơn nhiều 2°C, nỗ lực giới hạn 1,5°C |
| Thời kỳ cam kết | Giai đoạn 1: 2008–2012; giai đoạn 2 (Sửa đổi Doha): 2013–2020 | Không có ngày kết thúc; chu kỳ NDC 5 năm |
| Cơ chế thị trường | Mua bán phát thải (ET), Cơ chế phát triển sạch (CDM), Đồng thực hiện (JI) | Điều 6.2 (hợp tác song phương, ITMO) và Điều 6.4 (Cơ chế tín chỉ Hiệp định Paris) |
| Minh bạch, rà soát | Báo cáo kiểm kê, rà soát chuyên gia cho nước Phụ lục I | Khung minh bạch tăng cường (Điều 13) và Kiểm điểm toàn cầu 5 năm/lần (Điều 14) |
| Vai trò của Việt Nam | Nước đang phát triển, không có chỉ tiêu giảm; làm nước chủ nhà dự án CDM | Có nghĩa vụ nộp NDC; cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 |
Nghị định thư Kyoto là gì?

Nghị định thư Kyoto (1997): bước đầu tiên trong hành trình giảm phát thải toàn cầu
Nghị định thư Kyoto (Kyoto Protocol) là điều ước quốc tế đầu tiên đặt ra chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính có ràng buộc pháp lý. Văn kiện được thông qua tại Hội nghị các bên lần thứ 3 (COP3) ở Kyoto ngày 11/12/1997. Vì quá trình phê chuẩn kéo dài, phải đến 16/02/2005 nghị định thư mới có hiệu lực. Quy tắc thi hành chi tiết được chốt tại COP7 ở Marrakesh năm 2001, gọi là Hiệp ước Marrakesh.
Nghị định thư dựa trên nguyên tắc "trách nhiệm chung nhưng có phân biệt": nước công nghiệp là nguồn phát thải lịch sử lớn nhất nên phải đi trước. Trong giai đoạn cam kết thứ nhất (2008–2012), 37 nước công nghiệp và Cộng đồng châu Âu phải giảm phát thải trung bình khoảng 5% so với năm 1990. Mỗi nước có chỉ tiêu riêng, ví dụ EU giảm 8%, Nhật Bản giảm 6%.
Nghị định thư Kyoto kiểm soát những khí nào?
Sáu khí nhà kính: carbon dioxide (CO₂), methane (CH₄), nitrous oxide (N₂O), hydrofluorocarbons (HFCs), perfluorocarbons (PFCs) và sulphur hexafluoride (SF₆). Giai đoạn thứ hai bổ sung nitrogen trifluoride (NF₃). Luật Bảo vệ môi trường 2020 của Việt Nam (Điều 91) cũng liệt kê đúng bảy khí này.
Ba cơ chế linh hoạt CDM, JI và ET là gì?
| Cơ chế | Cách hoạt động | Đơn vị tín chỉ |
|---|---|---|
| Mua bán phát thải quốc tế (ET) | Nước có chỉ tiêu bán phần lượng phát thải được phép nhưng chưa dùng cho nước khác | AAU (đơn vị lượng phát thải được ấn định) |
| Cơ chế phát triển sạch (CDM) | Nước phát triển đầu tư dự án giảm phát thải tại nước đang phát triển như Việt Nam, nhận tín chỉ để tính vào chỉ tiêu | CER (chứng chỉ giảm phát thải được chứng nhận) |
| Đồng thực hiện (JI) | Dự án giảm phát thải giữa các nước cùng có chỉ tiêu | ERU (đơn vị giảm phát thải) |
Với Việt Nam, CDM là kênh quan trọng nhất: Chính phủ ban hành Chỉ thị 35/2005/CT-TTg về thực hiện Nghị định thư Kyoto và Thông tư 10/2006/TT-BTNMT hướng dẫn xây dựng dự án CDM. Hiện CDM đang khép lại: các dự án đủ điều kiện được chuyển sang cơ chế tín chỉ theo Điều 6.4 Hiệp định Paris (hạn nộp yêu cầu chuyển đổi với phần lớn dự án là 31/12/2023; dự án trồng rừng là 31/12/2025). Xem thêm tín chỉ carbon là gì và cơ chế Điều 6.
Sửa đổi Doha và giai đoạn hai (2013–2020)
Ngày 08/12/2012, tại COP18 ở Doha (Qatar), các bên thông qua Sửa đổi Doha, mở giai đoạn cam kết thứ hai từ 01/01/2013 đến 31/12/2020, với mục tiêu giảm ít nhất 18% so với năm 1990 cho các bên tham gia. Sửa đổi chỉ đủ 144 văn kiện chấp thuận vào cuối tháng 10/2020 và có hiệu lực ngày 31/12/2020, đúng ngày giai đoạn hai kết thúc.
Vì sao Nghị định thư Kyoto bị xem là chưa đủ?
Hoa Kỳ ký nhưng không phê chuẩn; Canada rút khỏi nghị định thư từ cuối năm 2012. Các nền kinh tế đang phát triển có phát thải tăng nhanh không chịu chỉ tiêu nào. Do đó, phần phát thải toàn cầu chịu ràng buộc ngày càng nhỏ, dẫn tới nhu cầu một thỏa thuận áp dụng cho tất cả, tức Hiệp định Paris.
Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu là gì?

Hiệp định Paris (2015) và sự thay đổi cách tiếp cận toàn cầu
Hiệp định Paris (Paris Agreement, còn gọi là Thỏa thuận Paris) là điều ước khí hậu toàn cầu có ràng buộc pháp lý, được thông qua tại COP21 ngày 12/12/2015 và có hiệu lực từ 04/11/2016. Lưu ý không nhầm với Hiệp định Paris năm 1973 về chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam.
Mục tiêu của Hiệp định Paris là gì?
- Nhiệt độ (Điều 2): giữ mức tăng nhiệt độ trung bình toàn cầu thấp hơn nhiều so với 2°C so với thời kỳ tiền công nghiệp và nỗ lực giới hạn ở 1,5°C.
- Thích ứng: nâng cao khả năng chống chịu và thích ứng với tác động của biến đổi khí hậu.
- Tài chính: đưa các dòng tài chính đi theo hướng phát thải thấp và chống chịu khí hậu.
- Cân bằng phát thải (Điều 4): đạt cân bằng giữa phát thải và hấp thụ khí nhà kính trong nửa sau thế kỷ 21.
NDC là gì và cập nhật bao lâu một lần?
NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định) là cam kết giảm phát thải và thích ứng của từng nước. Theo Điều 4, mỗi bên nộp NDC 5 năm một lần, bản sau phải tham vọng hơn bản trước, và dựa trên kết quả Kiểm điểm toàn cầu. Kiểm điểm toàn cầu lần đầu kết thúc tại COP28 (Dubai, 2023); theo chu kỳ 5 năm, lần kế tiếp rơi vào năm 2028.
Điều 6 Hiệp định Paris quy định gì về thị trường carbon?
Điều 6 cho phép các nước hợp tác để đạt NDC: Điều 6.2 cho phép chuyển giao kết quả giảm phát thải giữa hai nước (ITMO), Điều 6.4 lập cơ chế tín chỉ do Liên Hợp Quốc giám sát, kế thừa CDM của Kyoto. Bộ quy tắc vận hành Điều 6 được hoàn thiện tại COP29 (Baku, tháng 11/2024), giúp mua bán giữa các nước và cơ chế tín chỉ đi vào hoạt động đầy đủ.
Tài chính khí hậu theo Hiệp định Paris
Mốc cũ là các nước phát triển huy động 100 tỷ USD mỗi năm cho nước đang phát triển. COP29 thông qua Mục tiêu định lượng tập thể mới (NCQG): ít nhất 300 tỷ USD mỗi năm đến năm 2035, kèm lời kêu gọi mọi bên cùng nâng tổng tài chính lên ít nhất 1.300 tỷ USD mỗi năm vào năm 2035.
Hoa Kỳ còn tham gia Hiệp định Paris không?
Không. Hoa Kỳ gửi thông báo rút khỏi Hiệp định ngày 27/01/2025; theo Điều 28, việc rút có hiệu lực từ 27/01/2026. Đây là lần rút thứ hai, sau lần đầu có hiệu lực ngày 04/11/2020 và quay lại năm 2021.
Các hội nghị COP gần nhất đã quyết định gì?
| Hội nghị | Thời gian, địa điểm | Kết quả chính |
|---|---|---|
| COP28 | 2023, Dubai (UAE) | Kết thúc Kiểm điểm toàn cầu lần đầu; kêu gọi chuyển dịch khỏi nhiên liệu hóa thạch trong hệ thống năng lượng |
| COP29 | 11/2024, Baku (Azerbaijan) | NCQG ít nhất 300 tỷ USD/năm đến 2035; hoàn thiện quy tắc Điều 6 |
| COP30 | 11/2025, Belém (Brazil) | Gói chính trị Belém với quyết định "Global Mutirão"; mục tiêu nhân ba tài chính thích ứng vào năm 2035; không đưa lộ trình loại bỏ nhiên liệu hóa thạch vào văn bản chính thức |
| COP31 | Dự kiến 09–20/11/2026, Antalya (Thổ Nhĩ Kỳ) | Thổ Nhĩ Kỳ giữ vai trò Chủ tịch COP31, Australia chủ trì đàm phán |
Việt Nam cam kết gì theo Kyoto và Hiệp định Paris?
Việt Nam ký UNFCCC năm 1992 và phê chuẩn năm 1994. Với Kyoto, Việt Nam thuộc nhóm nước không có chỉ tiêu cắt giảm, chủ yếu tham gia qua dự án CDM. Với Hiệp định Paris, Chính phủ phê duyệt bằng Nghị quyết 93/NQ-CP ngày 31/10/2016, và Việt Nam phải định kỳ nộp NDC.
| Mốc | Nội dung |
|---|---|
| 2015 – INDC | Giảm 8% phát thải so với kịch bản phát triển thông thường (BAU) vào năm 2030; 25% nếu có hỗ trợ quốc tế |
| 2020 – NDC cập nhật | Giảm 9% so với BAU vào năm 2030; 27% nếu có hỗ trợ quốc tế |
| 11/2021 – COP26 | Cam kết phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 |
| 11/2022 – NDC cập nhật (bản hiện hành) | Giảm 15,8% so với BAU vào năm 2030 bằng nguồn lực trong nước; 43,5% nếu có hỗ trợ quốc tế |
| 2025–2026 – NDC 3.0 | Đang xây dựng cho giai đoạn 2026–2035 do Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì; đến 17/10/2026 chúng tôi chưa xác nhận được bản nộp chính thức lên UNFCCC |
Trong nước, các cam kết này được cụ thể hóa bằng Luật Bảo vệ môi trường 2020 (Điều 91 về giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, Điều 139 về thị trường các-bon) và Nghị định 06/2022/NĐ-CP. Hệ quả trực tiếp cho doanh nghiệp: các cơ sở trong danh mục phải kiểm kê khí nhà kính định kỳ, kỳ tới nộp trước 31/3/2027. Danh sách hiện hành là Quyết định 42/2026/QĐ-TTg với 2.441 cơ sở. Xem thêm Luật Bảo vệ môi trường 2020.
Kiểm kê khí nhà kính là bước nền tảng để giảm phát thải. Phần mềm kiểm kê khí nhà kính EcoCheck giúp doanh nghiệp tự động hoá — xem hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính toàn diện.
Thực hiện cam kết khí hậu: thách thức và cơ hội
- Tài chính: nước đang phát triển, gồm Việt Nam, vẫn thiếu vốn cho giảm phát thải và thích ứng; mức tham vọng của NDC có điều kiện phụ thuộc vào hỗ trợ quốc tế.
- Dữ liệu và minh bạch: Khung minh bạch tăng cường đòi hỏi số liệu kiểm kê đáng tin cậy, bắt đầu từ cấp cơ sở.
- Cơ hội: thị trường carbon trong nước, tín chỉ theo Điều 6 và yêu cầu của khách hàng xuất khẩu (như CBAM) tạo động lực đầu tư vào năng lượng tái tạo, hiệu quả năng lượng và kinh tế tuần hoàn. Các mốc cần lưu ý có trong lịch tuân thủ khí nhà kính, CBAM, thị trường carbon 2026–2030.
Câu hỏi thường gặp
Nghị định thư Kyoto là một hoạt động của Liên Hợp Quốc về chống biến đổi khí hậu, đúng hay sai?
Đúng. Nghị định thư Kyoto được thông qua tại COP3, hội nghị các bên của Công ước khung của Liên Hợp Quốc về biến đổi khí hậu (UNFCCC), và do Ban thư ký UNFCCC quản lý. Đây là điều ước quốc tế đầu tiên đặt chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính có ràng buộc pháp lý cho các nước công nghiệp.
Nghị định thư Kyoto được ký năm nào?
Nghị định thư Kyoto được thông qua ngày 11/12/1997 tại COP3 ở Kyoto, Nhật Bản, và có hiệu lực từ 16/02/2005. Việt Nam ký ngày 03/12/1998 và phê chuẩn ngày 25/9/2002.
Kyoto Protocol là gì?
Kyoto Protocol (Nghị định thư Kyoto) là điều ước quốc tế thuộc UNFCCC, đặt chỉ tiêu giảm phát thải khí nhà kính có ràng buộc pháp lý cho các nước công nghiệp, kèm ba cơ chế linh hoạt ET, CDM và JI.
"Nghị định Kyoto" và "Nghị định thư Kyoto" có phải là một?
Có. Tên đúng là Nghị định thư Kyoto (Kyoto Protocol). "Nghị định Kyoto" là cách gọi tắt phổ biến nhưng không chính xác, vì "nghị định" ở Việt Nam là văn bản của Chính phủ.
Hiệp định Paris và Thỏa thuận Paris có khác nhau không?
Không. Đây là hai cách dịch của Paris Agreement năm 2015. Văn bản pháp lý của Việt Nam thường dùng "Thỏa thuận Paris", còn báo chí hay dùng "Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu".
Hiệp định Paris có thay thế Nghị định thư Kyoto không?
Về thực chất là có: giai đoạn cam kết cuối của Kyoto kết thúc ngày 31/12/2020, và từ đó Hiệp định Paris là khuôn khổ chính. Cơ chế CDM cũng đang được chuyển sang cơ chế tín chỉ theo Điều 6.4.
NDC hiện hành của Việt Nam đặt mục tiêu gì?
Bản NDC cập nhật năm 2022 đặt mục tiêu giảm 15,8% phát thải so với kịch bản thông thường vào năm 2030, và 43,5% nếu có hỗ trợ quốc tế. NDC 3.0 cho giai đoạn 2026–2035 đang được xây dựng.
COP31 diễn ra khi nào?
COP31 dự kiến diễn ra từ 09 đến 20/11/2026 tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ; Thổ Nhĩ Kỳ giữ vai trò Chủ tịch, Australia chủ trì đàm phán.
EcoCheck là nền tảng kiểm kê và quản trị dữ liệu phát thải khí nhà kính theo ISO 14064-1 và Nghị định 06/2022/NĐ-CP, do BeevR phát triển. Doanh nghiệp cần đối chiếu danh mục hoặc chuẩn bị số liệu cho kỳ báo cáo tới có thể liên hệ với chúng tôi.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty TNHH Công nghệ BeevR
Địa chỉ:
Văn phòng Hà Nội: Lô S1, tầng 5, tòa Hoàng Ngân Plaza, 125 Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội
Hotline: 037.6869.366
Email: connect@beevr.ai
Website: https://ecocheck.ai/
Hạn nộp báo cáo kiểm kê lần tới: 31/3/2027. Kiểm tra cơ sở có thuộc diện bắt buộc không, hoặc đăng ký dùng thử EcoCheck để ghi số liệu và lập báo cáo theo NĐ 06, ngay trên web hoặc trong ChatGPT, Claude.
Doanh nghiệp bạn thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính?
EcoCheck tự động tính Scope 1/2/3, xuất báo cáo chuẩn NĐ06/TT38 chỉ 1-click — tiết kiệm 90% thời gian so với Excel.













![Phương pháp Kiểm kê Khí nhà kính: GHG Protocol & ISO 14064 [2026]](https://cms.ecocheck.ai/uploads/Cac_phuong_phap_va_tieu_chuan_kiem_ke_khi_nha_kinh_pho_bien_e645f7df80.png)