Khí nhà kính là gì?
Khí nhà kính bao gồm những khí nào? Danh sách 7 loại khí nhà kính
Khí nhà kính nào phổ biến nhất do hoạt động của con người gây ra?
Khí nhà kính nào gây nóng mạnh nhất? Bảng GWP
Đặc điểm từng khí gây hiệu ứng nhà kính
1. Carbon dioxide (CO₂)
2. Metan (CH₄)
3. Nitơ oxit (N₂O)
4. Hydrofluorocarbons (HFCs)
5. Perfluorocarbons (PFCs)
6. Lưu huỳnh hexaflorua (SF₆)
7. Nitơ triflorua (NF₃)
CH₄ có gây hiệu ứng nhà kính không?
Ngoài 7 khí trên, còn khí nào gây hiệu ứng nhà kính?
Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì với 7 khí nhà kính?
EcoCheck hỗ trợ kiểm kê khí nhà kính như thế nào?
Câu hỏi thường gặp về khí gây hiệu ứng nhà kính
Khí nhà kính nào phổ biến nhất do hoạt động của con người gây ra?
7 loại khí nhà kính gồm những khí nào?
Khí nhà kính nào mạnh nhất?
CH₄ có gây hiệu ứng nhà kính không?
Hơi nước có phải khí nhà kính không?
NOx, SO₂ và bụi mịn có phải khí nhà kính không?
Vì sao có tài liệu ghi 6 khí, có tài liệu ghi 7 khí nhà kính?
Khí nhà kính là gì? 7 loại khí gây hiệu ứng nhà kính và bảng GWP
Khí nhà kính phổ biến nhất do hoạt động của con người gây ra là CO₂, chiếm khoảng 73% tổng phát thải toàn cầu năm 2019, chủ yếu từ đốt than, dầu, khí. Có 7 loại khí nhà kính phải kiểm kê: CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs, SF₆ và NF₃; mạnh nhất là SF₆, gấp 24.300 lần CO₂. Nguồn tỷ lệ: Cơ quan Đánh giá Môi trường Hà Lan (PBL), 2020, không tính thay đổi sử dụng đất; hệ số GWP 100 năm theo IPCC AR6.
Cập nhật: 17/10/2026. Hệ số GWP đối chiếu với bảng GWP của GHG Protocol (8/2024); nồng độ khí theo Bản tin Khí nhà kính số 21 của WMO (10/2025).
Các khí gây hiệu ứng nhà kính là nguyên nhân trực tiếp của nóng lên toàn cầu, và cũng là đối tượng mà doanh nghiệp phải đo, quy đổi và báo cáo khi kiểm kê. Bài này cùng EcoCheck trả lời lần lượt: khí nhà kính bao gồm những khí nào, khí nào phổ biến nhất, khí nào mạnh nhất, CH₄ có gây hiệu ứng nhà kính không, và khí nào không phải khí nhà kính dù hay bị nhầm.
Doanh nghiệp bạn có trong danh sách 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo QĐ 42/2026? Tra cứu miễn phí trong 20 giây →

Các khí gây hiệu ứng nhà kính: những điều cần biết
Khí nhà kính là gì?
Khí nhà kính (KNK, tiếng Anh: greenhouse gas, viết tắt GHG) là các khí trong khí quyển hấp thụ bức xạ hồng ngoại (nhiệt) mà bề mặt Trái Đất phát ra, rồi phát xạ một phần nhiệt đó trở lại mặt đất. Cơ chế này gọi là hiệu ứng nhà kính. Ở mức tự nhiên, nó giữ cho nhiệt độ trung bình bề mặt Trái Đất vào khoảng 15°C thay vì khoảng -18°C. Vấn đề hiện nay là con người thải thêm quá nhiều khí nhà kính, khiến lượng nhiệt bị giữ lại tăng lên và Trái Đất nóng dần.
Giải thích ngắn về chữ viết tắt KNK, GHG và các thuật ngữ kiểm kê đi kèm có trong bài KNK là gì?.

Hiệu ứng nhà kính: khí nhà kính hấp thụ nhiệt tỏa ra từ Trái Đất và phát xạ một phần trở lại bề mặt
Khí nhà kính bao gồm những khí nào? Danh sách 7 loại khí nhà kính
Các khí gây hiệu ứng nhà kính do con người thải ra và phải kiểm kê gồm 7 loại. Nghị định thư Kyoto (1997) quy định 6 khí đầu; bản sửa đổi Doha (2012) bổ sung NF₃ cho giai đoạn cam kết thứ hai. GHG Protocol và ISO 14064-1, hai chuẩn kiểm kê doanh nghiệp phổ biến nhất, cũng yêu cầu báo cáo đủ 7 khí này.
| # | Khí nhà kính | Công thức | Nguồn phát thải chính | GWP 100 năm (AR6) | Thời gian tồn tại trong khí quyển |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Carbon dioxide | CO₂ | Đốt than, dầu, khí; sản xuất xi măng; phá rừng | 1 | Không có một con số duy nhất; một phần tồn tại hàng trăm đến hàng nghìn năm |
| 2 | Metan | CH₄ | Khai thác dầu khí, than; chăn nuôi gia súc; lúa nước; bãi chôn lấp, nước thải | 27,0 (sinh học) / 29,8 (hóa thạch) | Khoảng 12 năm |
| 3 | Nitơ oxit | N₂O | Phân bón đạm, chất thải chăn nuôi, xử lý nước thải, đốt nhiên liệu | 273 | Khoảng 109 năm |
| 4 | Hydrofluorocarbons | HFCs | Môi chất lạnh điều hòa, tủ lạnh, ô tô; chất tạo bọt | Tùy chất, ví dụ HFC-134a: 1.530 | Tùy chất, HFC-134a khoảng 14 năm |
| 5 | Perfluorocarbons | PFCs | Luyện nhôm, sản xuất chất bán dẫn | Tùy chất, ví dụ CF₄: 7.380 | Rất dài, CF₄ khoảng 50.000 năm |
| 6 | Lưu huỳnh hexaflorua | SF₆ | Thiết bị đóng cắt, máy cắt ngành điện | 24.300 | Khoảng 3.200 năm |
| 7 | Nitơ triflorua | NF₃ | Sản xuất màn hình, chất bán dẫn, pin mặt trời | 17.400 | Khoảng 569 năm |
Nguồn GWP: GHG Protocol – Global Warming Potential Values (8/2024); thời gian tồn tại theo IPCC AR6 (WG1, chương 7). Ba khí đầu có cả nguồn tự nhiên và nhân tạo; bốn khí chứa flo (F-gas) gần như hoàn toàn do con người tạo ra.
Khí nhà kính nào phổ biến nhất do hoạt động của con người gây ra?
Câu trả lời là CO₂. Theo PBL, năm 2019 tổng phát thải khí nhà kính toàn cầu (không tính thay đổi sử dụng đất) là 52,4 tỷ tấn CO₂ tương đương, trong đó riêng CO₂ là 38,0 tỷ tấn. Tỷ trọng từng khí như sau:
| Khí | Tỷ trọng trong tổng phát thải 2019 | Nguồn lớn nhất |
|---|---|---|
| CO₂ | Khoảng 73% | Đốt nhiên liệu hóa thạch (điện, công nghiệp, giao thông) |
| CH₄ | 19% | Khai thác nhiên liệu hóa thạch, chăn nuôi gia súc |
| N₂O | 5% | Nông nghiệp (phân bón đạm) |
| Khí chứa flo (HFCs, PFCs, SF₆, NF₃) | 3% | Môi chất lạnh, công nghiệp điện và điện tử |
Nguồn: PBL (2020). Các tỷ lệ đã làm tròn nên cộng lại hơi vượt 100%.
CO₂ cũng là khí đóng góp nhiều nhất vào mức gây nóng tăng thêm. Theo Bản tin Khí nhà kính số 21 của WMO, nồng độ trung bình toàn cầu năm 2024 đạt 423,9 ppm CO₂ (cao hơn khoảng 52% so với thời tiền công nghiệp), 1.942 ppb CH₄ (cao hơn khoảng 166%) và 338,0 ppb N₂O (cao hơn khoảng 25%). Từ 1990 đến 2024, CO₂ chiếm khoảng 81% mức tăng hiệu ứng bức xạ của các khí nhà kính tồn tại lâu.
Lưu ý về hơi nước: xét lượng có trong khí quyển, hơi nước là khí nhà kính dồi dào nhất. Nhưng lượng hơi nước chủ yếu do nhiệt độ quyết định, không do con người thải trực tiếp, nên hơi nước không nằm trong danh sách phải kiểm kê. Nó khuếch đại tác động của các khí khác: không khí ấm hơn giữ được nhiều hơi nước hơn.
Khí nhà kính nào gây nóng mạnh nhất? Bảng GWP
GWP (tiềm năng làm nóng toàn cầu) cho biết 1 tấn khí đó gây nóng bằng bao nhiêu tấn CO₂ trong 100 năm. Khi kiểm kê, phát thải từng khí được nhân với GWP để quy đổi ra tấn CO₂ tương đương (tCO₂e). Trong 7 khí, SF₆ mạnh nhất tính trên cùng khối lượng, tiếp theo là NF₃. CO₂ yếu nhất trên mỗi tấn nhưng phổ biến nhất vì lượng thải ra lớn hơn rất nhiều.
| Khí nhà kính | Công thức | Nguồn phát thải chính | GWP 100 năm (IPCC AR6) | AR5 | AR4 |
|---|---|---|---|---|---|
| Carbon dioxide | CO₂ | Đốt than, dầu, khí; xi măng; phá rừng | 1 | 1 | 1 |
| Metan hóa thạch | CH₄ | Khai thác, vận chuyển dầu khí, than | 29,8 | 30 | – |
| Metan sinh học | CH₄ | Chăn nuôi, lúa nước, bãi chôn lấp, nước thải | 27,0 | 28 | 25 |
| Nitơ oxit | N₂O | Phân bón đạm, xử lý nước thải, đốt nhiên liệu | 273 | 265 | 298 |
| HFC-134a (ví dụ nhóm HFCs) | CH₂FCF₃ | Môi chất lạnh điều hòa, tủ lạnh, ô tô | 1.530 | 1.300 | 1.430 |
| HFC-23 | CHF₃ | Phụ phẩm sản xuất HCFC-22 | 14.600 | 12.400 | 14.800 |
| PFC-14 (ví dụ nhóm PFCs) | CF₄ | Luyện nhôm, sản xuất bán dẫn | 7.380 | 6.630 | 7.390 |
| Lưu huỳnh hexaflorua | SF₆ | Thiết bị đóng cắt ngành điện | 24.300 | 23.500 | 22.800 |
| Nitơ triflorua | NF₃ | Sản xuất màn hình, chất bán dẫn | 17.400 | 16.100 | 17.200 |
Nguồn: GHG Protocol – Global Warming Potential Values (8/2024), tổng hợp từ các báo cáo đánh giá AR4, AR5, AR6 của IPCC. Một báo cáo kiểm kê chỉ dùng một bộ GWP nhất quán và ghi rõ đã dùng bộ nào.
Ví dụ quy đổi: rò rỉ 1 kg SF₆ từ máy cắt điện tương đương 24,3 tấn CO₂, gần bằng lượng CO₂ khi đốt khoảng 9.000 lít dầu diesel. Vì vậy, dù khối lượng nhỏ, khí chứa flo vẫn có thể chiếm phần đáng kể trong báo cáo của nhà máy điện, điện tử hoặc cơ sở có hệ thống lạnh lớn.
Phép tính diesel dùng hệ số mặc định IPCC 2006 cho dầu diesel (74.100 kg CO₂/TJ, nhiệt trị 43 TJ/nghìn tấn) và khối lượng riêng khoảng 0,84 kg/lít, tức khoảng 2,68 kg CO₂ mỗi lít.
Đặc điểm từng khí gây hiệu ứng nhà kính
1. Carbon dioxide (CO₂)
CO₂ là khí gây hiệu ứng nhà kính phổ biến nhất, chiếm khoảng 73% tổng phát thải khí nhà kính toàn cầu năm 2019 (không tính thay đổi sử dụng đất). Nguồn chính là đốt than, dầu và khí tự nhiên để sản xuất điện, chạy máy móc và phương tiện giao thông, cùng các quá trình công nghiệp như nung clinker xi măng. Phá rừng làm tăng CO₂ vì giải phóng carbon lưu trong cây và đất, đồng thời làm mất khả năng hấp thụ.
2. Metan (CH₄)
Metan gây nóng gấp 27,0 lần (metan sinh học) đến 29,8 lần (metan hóa thạch) so với CO₂ trong 100 năm (IPCC AR6; AR5 là 28, AR4 là 25). Tính trong 20 năm, mỗi tấn metan gây nóng gấp khoảng 80 lần CO₂, vì metan chỉ tồn tại khoảng 12 năm nhưng giữ nhiệt rất mạnh trong thời gian đó.
3. Nitơ oxit (N₂O)
N₂O gây nóng gấp 273 lần CO₂ trong 100 năm (IPCC AR6; AR5 là 265, AR4 là 298) và tồn tại khoảng 109 năm. Nguồn phát thải chính là nông nghiệp, đặc biệt là bón phân đạm và quản lý chất thải chăn nuôi, ngoài ra còn từ xử lý nước thải, sản xuất axit nitric, axit adipic và đốt nhiên liệu.
4. Hydrofluorocarbons (HFCs)
HFCs là các hợp chất nhân tạo dùng làm môi chất lạnh trong điều hòa, tủ lạnh, kho lạnh và chất tạo bọt. Chúng được dùng để thay thế CFC và HCFC (chất phá hủy tầng ô-dôn), nhưng nhiều loại có GWP hàng nghìn. Với doanh nghiệp Việt Nam, HFCs thường xuất hiện trong báo cáo kiểm kê qua lượng môi chất lạnh nạp bổ sung hằng năm.
5. Perfluorocarbons (PFCs)
PFCs là các hợp chất nhân tạo phát sinh chủ yếu trong luyện nhôm (hiệu ứng anode) và sản xuất chất bán dẫn. Chúng có GWP rất cao và tồn tại cực kỳ lâu: CF₄ tồn tại khoảng 50.000 năm.
6. Lưu huỳnh hexaflorua (SF₆)
SF₆ là khí cách điện trong thiết bị đóng cắt, máy cắt và trạm biến áp ngành điện. Lượng phát thải rất nhỏ, nhưng SF₆ gây nóng gấp 24.300 lần CO₂ trong 100 năm (IPCC AR6; AR5 là 23.500) và tồn tại khoảng 3.200 năm, nên là khí mạnh nhất trong 7 khí phải kiểm kê.
7. Nitơ triflorua (NF₃)
NF₃ được dùng để làm sạch buồng phản ứng khi sản xuất màn hình tinh thể lỏng (LCD), chất bán dẫn và pin mặt trời màng mỏng. Nồng độ NF₃ trong khí quyển rất thấp, nhưng nó gây nóng gấp 17.400 lần CO₂ trong 100 năm (IPCC AR6). NF₃ là khí được bổ sung muộn nhất vào danh sách, nên một số tài liệu cũ vẫn chỉ ghi "6 khí nhà kính".
CH₄ có gây hiệu ứng nhà kính không?
Có. CH₄ (metan) là khí nhà kính lớn thứ hai sau CO₂, chiếm khoảng 19% tổng phát thải toàn cầu năm 2019 khi quy đổi ra CO₂ tương đương. Trên mỗi tấn, CH₄ gây nóng gấp 27,0–29,8 lần CO₂ trong 100 năm. Nồng độ CH₄ năm 2024 đạt 1.942 ppb, cao hơn khoảng 166% so với thời tiền công nghiệp (WMO).
Theo PBL, nguồn phát thải metan lớn nhất năm 2019 là:
- Khai thác, chế biến nhiên liệu hóa thạch (dầu khí, than): khoảng 32%.
- Gia súc nhai lại (bò, trâu, dê, cừu), từ quá trình tiêu hóa: khoảng 28%.
- Bãi chôn lấp và nước thải: khoảng 19%.
- Trồng lúa nước: khoảng 9%.
Vì metan tồn tại ngắn, giảm metan (thu hồi khí bãi rác, biogas trang trại, tưới ướt khô xen kẽ cho lúa, chống rò rỉ đường ống khí) làm chậm nóng lên nhanh hơn so với giảm cùng lượng CO₂ tương đương tính theo GWP 100 năm.
Ngoài 7 khí trên, còn khí nào gây hiệu ứng nhà kính?
- Hơi nước (H₂O): khí nhà kính dồi dào nhất nhưng không do con người thải trực tiếp, không kiểm kê (xem phần trên).
- Ozon tầng đối lưu (O₃): gây nóng, nhưng không thải trực tiếp mà hình thành từ NOx, CO và hợp chất hữu cơ bay hơi dưới ánh nắng.
- CFC và HCFC (ví dụ gas lạnh R-22, tức HCFC-22): vừa phá hủy tầng ô-dôn vừa là khí nhà kính mạnh (HCFC-22 có GWP 1.960 theo AR6). Các chất này được kiểm soát theo Nghị định thư Montreal nên GHG Protocol yêu cầu báo cáo riêng, ngoài tổng phát thải. Riêng báo cáo kiểm kê ngành công thương ở Việt Nam, Thông tư 38/2023/TT-BCT liệt kê môi chất lạnh gồm cả HFC và HCFC, nên cần đối chiếu đúng mẫu báo cáo đang dùng.
Không phải khí nhà kính: SO₂/SOx, bụi mịn PM2.5 và khí CO là chất ô nhiễm không khí. NOx không trực tiếp được tính là khí nhà kính (nó góp phần tạo ozon). Lưu ý NOx khác N₂O: N₂O mới là khí nhà kính phải kiểm kê. Nhầm lẫn này khá phổ biến trong các tài liệu phổ thông.

Khói bụi đô thị (PM2.5, SOx, NOx) là ô nhiễm không khí, khác với 7 khí nhà kính phải kiểm kê. Ảnh minh họa.
Doanh nghiệp Việt Nam cần làm gì với 7 khí nhà kính?
Việt Nam đã cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 tại COP26. Theo NDC cập nhật năm 2022, Việt Nam giảm 15,8% phát thải so với kịch bản phát triển thông thường (BAU) vào năm 2030 bằng nguồn lực trong nước, và tới 43,5% nếu có hỗ trợ quốc tế. Để đo được tiến độ, các cơ sở phát thải lớn phải kiểm kê khí nhà kính định kỳ theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP).
Trong thực tế kiểm kê, phần lớn doanh nghiệp chỉ phát sinh CO₂ (đốt nhiên liệu, điện mua vào), CH₄ và N₂O (đốt nhiên liệu, nước thải, chăn nuôi) và HFCs (gas lạnh). SF₆, PFCs, NF₃ thường chỉ có ở ngành điện, luyện nhôm và điện tử. Mỗi khí được nhân với GWP rồi cộng lại thành tổng tấn CO₂ tương đương.
Để quy đổi các khí trên về tấn CO₂ tương đương cho cơ sở của mình, xem cách tính phát thải khí nhà kính Scope 1, 2 kèm công thức và bảng hệ số nhiên liệu.
Doanh nghiệp có thể thuộc diện phải kiểm kê theo Nghị định 06/2022. Tra cứu miễn phí ngay, hoặc tìm hiểu chi tiết trong hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính toàn diện.
Mọi hạn nộp từ nay đến 2030 được tổng hợp trong lịch tuân thủ khí nhà kính 2026–2030, còn câu hỏi kiểm kê hằng năm hay 2 năm/lần được cập nhật trong bài Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi 2026.
EcoCheck hỗ trợ kiểm kê khí nhà kính như thế nào?
EcoCheck cung cấp nền tảng và dịch vụ kiểm kê khí nhà kính, giúp doanh nghiệp:
- Tính đúng phát thải của cả 7 khí, quy đổi CO₂ tương đương theo một bộ GWP nhất quán.
- Lập báo cáo theo Nghị định 06, ISO 14064-1 và GHG Protocol từ cùng một bộ số liệu.
- Xác định nguồn phát thải lớn nhất để lên kế hoạch giảm phát thải.
Xem phạm vi công việc và quy trình 9 bước trên trang dịch vụ kiểm kê khí nhà kính của EcoCheck.
Câu hỏi thường gặp về khí gây hiệu ứng nhà kính
Khí nhà kính nào phổ biến nhất do hoạt động của con người gây ra?
CO₂. Năm 2019, CO₂ chiếm khoảng 73% tổng phát thải khí nhà kính toàn cầu (không tính thay đổi sử dụng đất), chủ yếu từ đốt than, dầu và khí đốt. Xếp sau là CH₄ (19%), N₂O (5%) và nhóm khí chứa flo (3%).
7 loại khí nhà kính gồm những khí nào?
CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs, SF₆ và NF₃. Đây là danh sách theo Nghị định thư Kyoto (sửa đổi Doha bổ sung NF₃), đồng thời là danh sách bắt buộc của GHG Protocol và ISO 14064-1.
Khí nhà kính nào mạnh nhất?
Trong 7 khí phải kiểm kê, SF₆ mạnh nhất: 1 tấn SF₆ gây nóng bằng 24.300 tấn CO₂ trong 100 năm (IPCC AR6). Đứng thứ hai là NF₃ với 17.400.
CH₄ có gây hiệu ứng nhà kính không?
Có. Metan là khí nhà kính lớn thứ hai, gây nóng gấp 27,0–29,8 lần CO₂ trong 100 năm và khoảng 80 lần trong 20 năm. Nguồn chính là khai thác nhiên liệu hóa thạch, chăn nuôi gia súc, bãi chôn lấp và trồng lúa nước.
Hơi nước có phải khí nhà kính không?
Có, và là khí nhà kính dồi dào nhất trong khí quyển. Tuy vậy lượng hơi nước do nhiệt độ quyết định, con người không thải trực tiếp đáng kể, nên hơi nước không thuộc danh sách phải kiểm kê.
NOx, SO₂ và bụi mịn có phải khí nhà kính không?
Không. SO₂, bụi mịn PM2.5 và NOx là chất ô nhiễm không khí, không thuộc 7 khí nhà kính phải kiểm kê. Cần phân biệt NOx với N₂O: N₂O mới là khí nhà kính.
Vì sao có tài liệu ghi 6 khí, có tài liệu ghi 7 khí nhà kính?
Nghị định thư Kyoto ban đầu (1997) chỉ có 6 khí. NF₃ được bổ sung từ bản sửa đổi Doha (2012), nên các tài liệu cập nhật ghi 7 khí.
THÔNG TIN LIÊN HỆ:
Công ty TNHH Công nghệ BeevR
Địa chỉ:
Văn phòng Hà Nội: Lô S1, tầng 5, tòa Hoàng Ngân Plaza, 125 Hoàng Ngân, Phường Yên Hòa, Thành phố Hà Nội
Hotline: 037.6869.366
Email: connect@beevr.ai
Website: https://ecocheck.ai/
Đọc thêm: Phát thải là gì? Phân biệt Scope 1, 2, 3 và cách tính — bài nền tảng giải thích cách các khí này được đo và báo cáo.
Từ danh mục khí phát thải này, doanh nghiệp cần thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo lộ trình Nghị định 06/2022 & 119/2025 để xác định tổng phát thải Scope 1, 2, 3.
Hạn nộp báo cáo kiểm kê lần tới: 31/3/2027. Kiểm tra cơ sở có thuộc diện bắt buộc không, hoặc đăng ký dùng thử EcoCheck để ghi số liệu và lập báo cáo theo NĐ 06, ngay trên web hoặc trong ChatGPT, Claude.
Đọc thêm: Bảng GWP môi chất lạnh R-22, R-410A, R-32 và cách tính phát thải rò rỉ
Doanh nghiệp bạn thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính?
EcoCheck tự động tính Scope 1/2/3, xuất báo cáo chuẩn NĐ06/TT38 chỉ 1-click — tiết kiệm 90% thời gian so với Excel.













![Phương pháp Kiểm kê Khí nhà kính: GHG Protocol & ISO 14064 [2026]](https://cms.ecocheck.ai/uploads/Cac_phuong_phap_va_tieu_chuan_kiem_ke_khi_nha_kinh_pho_bien_e645f7df80.png)