KNK là gì?
GHG là gì? KNK và GHG có khác nhau không?
Khí nhà kính là gì và vì sao làm Trái Đất nóng lên?
KNK gồm những khí nào?
Bảng thuật ngữ kiểm kê KNK cơ bản
KNK khác chất ô nhiễm không khí thế nào?
Vì sao doanh nghiệp phải quan tâm đến KNK?
Câu hỏi thường gặp về KNK
KNK là viết tắt của từ gì?
GHG là gì?
Khí nhà kính là gì?
Kiểm kê KNK là gì?
CO₂tđ là gì?
Doanh nghiệp nào phải kiểm kê KNK?
KNK là gì? GHG là gì? 7 khí nhà kính và thuật ngữ kiểm kê
KNK là viết tắt của khí nhà kính, tiếng Anh là greenhouse gas (GHG): các khí trong khí quyển giữ nhiệt, gây hiệu ứng nhà kính. Có 7 khí nhà kính phải kiểm kê: CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs, SF₆ và NF₃. "Kiểm kê KNK" là kiểm kê khí nhà kính theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP.
Cập nhật: 17/10/2026. Hệ số GWP theo IPCC AR6, đối chiếu bảng GWP của GHG Protocol (8/2024).
Doanh nghiệp bạn có trong danh sách 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính theo QĐ 42/2026? Tra cứu miễn phí trong 20 giây →
Doanh nghiệp của bạn có thuộc diện bắt buộc kiểm kê khí nhà kính?
Tra cứu miễn phí trong khoảng 20 giây theo ngành nghề và mức tiêu thụ năng lượng — không cần đăng ký.
Tra cứu ngay →KNK là gì?
KNK là cách viết tắt tiếng Việt của khí nhà kính, dùng phổ biến trong văn bản pháp luật, báo cáo môi trường và tài liệu kiểm kê. Luật Bảo vệ môi trường 2020 (khoản 29 Điều 3) định nghĩa ngắn gọn: khí nhà kính là khí trong khí quyển gây hiệu ứng nhà kính. Khi gặp các cụm như "kiểm kê KNK", "giảm nhẹ phát thải KNK" hay "báo cáo KNK", hãy hiểu KNK là khí nhà kính.
Nếu bạn đang tìm nhóm nhạc K-pop cùng tên KNK thì đây không phải bài bạn cần; bài này nói về KNK trong lĩnh vực môi trường và khí hậu.

Khói thải từ nhà máy công nghiệp
GHG là gì? KNK và GHG có khác nhau không?
GHG là viết tắt của Greenhouse Gas, nghĩa là khí nhà kính. KNK và GHG là cùng một khái niệm: KNK là cách viết tắt tiếng Việt, GHG là cách viết tắt tiếng Anh. Trong tài liệu quốc tế bạn sẽ gặp GHG trong các cụm như GHG Protocol (bộ chuẩn kiểm kê khí nhà kính do WRI và WBCSD xây dựng), GHG inventory (kiểm kê khí nhà kính) hay GHG emissions (phát thải khí nhà kính).
| Viết tắt | Viết đầy đủ | Thường gặp ở đâu |
|---|---|---|
| KNK | Khí nhà kính | Nghị định, thông tư, báo cáo kiểm kê nộp cơ quan nhà nước Việt Nam |
| GHG | Greenhouse Gas | GHG Protocol, ISO 14064, báo cáo ESG, yêu cầu của khách hàng nước ngoài |
| CO₂tđ / CO₂e | CO₂ tương đương / CO₂ equivalent | Đơn vị cộng gộp mọi loại KNK trong một báo cáo |
Khác biệt giữa hai bộ chuẩn kiểm kê GHG phổ biến nhất có trong bài so sánh GHG Protocol và ISO 14064.
Khí nhà kính là gì và vì sao làm Trái Đất nóng lên?
Khí nhà kính là nhóm khí hấp thụ bức xạ hồng ngoại (nhiệt) mà bề mặt Trái Đất phát ra, rồi phát xạ một phần nhiệt đó trở lại mặt đất. Nhờ hiệu ứng tự nhiên này, nhiệt độ trung bình bề mặt Trái Đất vào khoảng 15°C thay vì khoảng -18°C. Khi con người đốt nhiên liệu hóa thạch, chăn nuôi, phá rừng và dùng khí công nghiệp, lượng KNK tăng lên, lượng nhiệt bị giữ lại nhiều hơn và Trái Đất nóng dần.
KNK gồm những khí nào?
Có 7 khí nhà kính do con người thải ra phải kiểm kê, theo Nghị định thư Kyoto (sửa đổi Doha 2012 bổ sung NF₃), GHG Protocol và ISO 14064-1. Mỗi khí giữ nhiệt mạnh yếu khác nhau, được so sánh bằng hệ số GWP.
| Khí | Tên gọi | Nguồn chính | GWP 100 năm (IPCC AR6) |
|---|---|---|---|
| CO₂ | Carbon dioxide | Đốt than, dầu, khí; xi măng | 1 |
| CH₄ | Metan | Dầu khí, than; chăn nuôi; bãi rác; nước thải | 27,0 (sinh học) / 29,8 (hóa thạch) |
| N₂O | Nitơ oxit | Phân bón đạm, nước thải, đốt nhiên liệu | 273 |
| HFCs | Hydrofluorocarbons | Gas lạnh điều hòa, tủ lạnh | Tùy chất, ví dụ HFC-134a: 1.530 |
| PFCs | Perfluorocarbons | Luyện nhôm, bán dẫn | Tùy chất, ví dụ CF₄: 7.380 |
| SF₆ | Lưu huỳnh hexaflorua | Thiết bị đóng cắt ngành điện | 24.300 |
| NF₃ | Nitơ triflorua | Sản xuất màn hình, bán dẫn | 17.400 |
Nguồn: GHG Protocol – Global Warming Potential Values (8/2024).
CO₂ là KNK phổ biến nhất, chiếm khoảng 73% phát thải toàn cầu năm 2019; SF₆ gây nóng mạnh nhất trên mỗi tấn. Đặc điểm, nguồn phát thải và thời gian tồn tại của từng khí có trong bài 7 loại khí gây hiệu ứng nhà kính.

Hệ số GWP của 7 khí nhà kính theo IPCC AR6
Bảng thuật ngữ kiểm kê KNK cơ bản
| Thuật ngữ | Nghĩa |
|---|---|
| KNK / GHG | Khí nhà kính — đối tượng của kiểm kê |
| CO₂tđ (CO₂e) | CO₂ tương đương — đơn vị quy đổi chung cho mọi loại KNK |
| GWP | Tiềm năng làm nóng toàn cầu — hệ số quy đổi một khí về CO₂tđ (ví dụ CH₄: 27,0–29,8 theo AR6, 28 theo AR5) |
| Kiểm kê KNK | Thu thập số liệu, tính toán lượng phát thải/hấp thụ KNK của một cơ sở trong một năm |
| Scope 1 / 2 / 3 | Phạm vi phát thải: trực tiếp / từ năng lượng mua vào / chuỗi giá trị |
| Hệ số phát thải (EF) | Lượng KNK sinh ra trên một đơn vị hoạt động (vd: kg CO₂/kWh điện) |
| MRV | Đo đạc – Báo cáo – Thẩm định: chu trình để số liệu được công nhận |
| Hạn ngạch phát thải | Mức trần phát thải được phân bổ cho cơ sở; vượt trần phải mua thêm |
| Tín chỉ carbon | Chứng nhận giảm/loại bỏ 1 tấn CO₂tđ, có thể giao dịch |
Ví dụ quy đổi CO₂tđ: một cơ sở trong năm thải 500 tấn CO₂ và 2 tấn CH₄ hóa thạch. Tổng phát thải = 500 × 1 + 2 × 29,8 = 559,6 tấn CO₂tđ (dùng GWP AR6). Cách tính cho từng loại nhiên liệu có trong bài cách tính phát thải khí nhà kính Scope 1, 2.

Ví dụ quy đổi phát thải về tấn CO₂ tương đương
KNK khác chất ô nhiễm không khí thế nào?
KNK gây nóng lên toàn cầu; chất ô nhiễm không khí gây hại trực tiếp cho sức khỏe ở nơi phát thải. Bụi mịn PM2.5, SO₂ và NOx là chất ô nhiễm, không thuộc 7 KNK phải kiểm kê. Cần phân biệt NOx với N₂O: chỉ N₂O là khí nhà kính. Hơi nước cũng là khí nhà kính (dồi dào nhất), nhưng không do con người thải trực tiếp nên không kiểm kê.
Vì sao doanh nghiệp phải quan tâm đến KNK?
Vì kiểm kê KNK đã là nghĩa vụ pháp lý: cơ sở phát thải từ 3.000 tấn CO₂tđ/năm hoặc tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm thuộc danh mục phải kiểm kê và nộp báo cáo định kỳ 2 năm/lần; nhóm nhiệt điện, thép, xi măng đã bắt đầu được phân bổ hạn ngạch phát thải trong đợt thí điểm 2025–2026. Toàn bộ mốc thời gian trong bài lộ trình kiểm kê khí nhà kính [cập nhật 2026], và khái niệm nền trong bài phát thải là gì? Scope 1, 2, 3.
Ngoài nghĩa vụ trong nước, doanh nghiệp xuất khẩu thường bị khách hàng nước ngoài yêu cầu số liệu GHG theo GHG Protocol hoặc ISO 14064-1, và hàng thép, nhôm, xi măng, phân bón vào EU phải khai phát thải theo CBAM.
Cần kiểm kê KNK cho cơ sở của bạn? Xem dịch vụ kiểm kê khí nhà kính EcoCheck — chuyên gia ISO 14064-1 và nền tảng kiểm kê tự động theo chuẩn IPCC/GHG Protocol.
Cần hỗ trợ thực hiện? Tham khảo dịch vụ kiểm kê khí nhà kính trọn gói của EcoCheck.
Câu hỏi thường gặp về KNK
KNK là viết tắt của từ gì?
KNK là viết tắt của "khí nhà kính", tương đương GHG (greenhouse gas) trong tiếng Anh.
GHG là gì?
GHG (Greenhouse Gas) là khí nhà kính. GHG và KNK cùng nghĩa; GHG Protocol là bộ chuẩn quốc tế để kiểm kê và báo cáo phát thải khí nhà kính của doanh nghiệp.
Khí nhà kính là gì?
Là các khí trong khí quyển hấp thụ và giữ nhiệt tỏa ra từ bề mặt Trái Đất, gây hiệu ứng nhà kính. Bảy khí phải kiểm kê gồm CO₂, CH₄, N₂O, HFCs, PFCs, SF₆ và NF₃.
Kiểm kê KNK là gì?
Là việc thu thập số liệu hoạt động (nhiên liệu, điện, nguyên liệu, chất thải...), nhân với hệ số phát thải và GWP để tính tổng lượng KNK một cơ sở thải ra trong năm, đơn vị tấn CO₂tđ.
CO₂tđ là gì?
CO₂ tương đương, đơn vị quy đổi mọi loại KNK về cùng mức gây nóng của CO₂. Ví dụ 1 tấn N₂O bằng 273 tấn CO₂tđ theo IPCC AR6.
Doanh nghiệp nào phải kiểm kê KNK?
Cơ sở có tên trong danh mục phải kiểm kê do Thủ tướng ban hành, gồm cơ sở phát thải từ 3.000 tấn CO₂tđ/năm hoặc tiêu thụ năng lượng từ 1.000 TOE/năm trở lên. Có thể tra cứu miễn phí theo tên doanh nghiệp.
Hạn nộp báo cáo kiểm kê lần tới: 31/3/2027. Kiểm tra cơ sở có thuộc diện bắt buộc không, hoặc đăng ký dùng thử EcoCheck để ghi số liệu và lập báo cáo theo NĐ 06, ngay trên web hoặc trong ChatGPT, Claude.
Doanh nghiệp bạn thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính?
EcoCheck tự động tính Scope 1/2/3, xuất báo cáo chuẩn NĐ06/TT38 chỉ 1-click — tiết kiệm 90% thời gian so với Excel.













![Phương pháp Kiểm kê Khí nhà kính: GHG Protocol & ISO 14064 [2026]](https://cms.ecocheck.ai/uploads/Cac_phuong_phap_va_tieu_chuan_kiem_ke_khi_nha_kinh_pho_bien_e645f7df80.png)