Thị trường carbon Việt Nam 10/2026: vì sao chưa có tín chỉ?

Sau hơn 3 tháng vận hành (29/6–15/10/2026), thị trường carbon Việt Nam mới có 7 giao dịch hạn ngạch VN2025 với tổng 1.310 tấn CO₂tđ, giá 130.000–136.000 đồng/tấn. Tại hội thảo ngày 14/10/2026, đại diện Bộ Tài chính xác nhận chưa có mã tín chỉ carbon nào được niêm yết trên sàn. Sàn đã có hạ tầng và giá tham chiếu, nhưng chưa có thanh khoản.

Bài này tổng hợp tình hình đến ngày 16/10/2026 và việc doanh nghiệp nên chuẩn bị trước các mốc năm 2027. Nếu bạn cần bảng giá chi tiết theo từng giao dịch, xem Giá tín chỉ carbon và hạn ngạch VN2025. Nếu cần hiểu cách đặt lệnh, xem Sàn giao dịch carbon Việt Nam: doanh nghiệp giao dịch thế nào?.

Thị trường carbon Việt Nam đang ở giai đoạn nào?

Việt Nam đang ở giai đoạn thí điểm. Theo Điều 17 Nghị định 06/2022/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP), đến hết năm 2028 Nhà nước thiết lập Hệ thống đăng ký quốc gia, thí điểm sàn giao dịch carbon trong nước và cơ chế trao đổi, bù trừ tín chỉ. Từ năm 2029 mới triển khai đấu giá hạn ngạch và hoàn thiện quy định về tín chỉ. Các mốc chính đến nay:

Bối cảnh của đợt phân bổ đầu tiên được phân tích trong bài Chính phủ chính thức phân bổ hạn ngạch phát thải 2025–2026.

Sàn giao dịch carbon đã giao dịch được bao nhiêu?

Rất ít. Theo số liệu HNX được Dân trí đăng ngày 29/9/2026, tính đến 28/9 sàn có 7 giao dịch, 1.310 hạn ngạch (mỗi hạn ngạch tương ứng 1 tấn CO₂tđ), tổng giá trị khoảng 174,8 triệu đồng. Sáu giao dịch diễn ra ngay phiên khai trương, giao dịch còn lại vào ngày 15/9. Khối lượng đã giao dịch chỉ bằng khoảng 0,00026% tổng hạn ngạch VN2025 là 511.473.846 tấn.

Chúng tôi đối chiếu thêm trang hạn ngạch phát thải của HNX ngày 16/10/2026. Mã VN2025 vẫn ở trạng thái giao dịch bình thường, nhưng khối lượng và giá trị đều bằng 0 trong các phiên từ 9/10 đến 15/10/2026.

Vì sao chưa có tín chỉ carbon nào trên sàn?

Theo bài tường thuật của Tin nhanh Chứng khoán (14/10/2026) và CafeF (14/10/2026), ông Đỗ Thanh Lâm, chuyên viên Vụ Pháp chế Bộ Tài chính, giải thích bằng hai lý do chính: phạm vi hàng hóa được phép giao dịch còn hẹp và nguồn tín chỉ đủ điều kiện còn ít. Cụ thể, không phải tín chỉ nào cũng được đưa lên sàn trong nước. Chỉ ba nhóm đủ điều kiện:

• Tín chỉ theo Điều 6.2 Thỏa thuận Paris: hình thành từ thỏa thuận song phương hoặc đa phương giữa Chính phủ Việt Nam và đối tác nước ngoài.
• Tín chỉ theo Điều 6.4 Thỏa thuận Paris: cơ chế tín chỉ quốc tế do Liên hợp quốc giám sát.
• Tín chỉ từ cơ chế trao đổi, bù trừ trong nước do cơ quan có thẩm quyền Việt Nam cấp.

Tín chỉ của các tiêu chuẩn tự nguyện như Verra hay Gold Standard không mặc nhiên được niêm yết. Trong khi đó, cả ba nguồn hợp lệ đều chưa có hàng sẵn sàng:

• Với Điều 6.4, theo Cục Biến đổi khí hậu (dẫn theo Dân trí 29/9/2026), 23 dự án đã được chấp thuận chuyển đổi, với hơn 10 triệu tín chỉ tiềm năng cho giai đoạn 2021–2025. Nhưng tín chỉ chỉ lên sàn khi đã được cấp và đăng ký xong.
• Với cơ chế trong nước, Nghị định 06/2022 sửa đổi chỉ bắt đầu nhận đề nghị công nhận phương pháp luận tạo tín chỉ từ ngày 1/1/2028.
• Mọi hàng hóa phải được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý trước khi lưu ký và giao dịch.

Vì vậy, câu hỏi "tín chỉ carbon có được giao dịch trên sàn không" có câu trả lời hai vế. Về pháp lý thì có, nếu thuộc ba nhóm trên. Về thực tế thì chưa, vì đến 14/10/2026 chưa có mã nào niêm yết. Khái niệm và cách tạo tín chỉ được giải thích trong bài Tín chỉ carbon là gì?.

Vì sao hạn ngạch VN2025 ít được mua bán?

Hàng thì có (hơn 511 triệu tấn) nhưng gần như không có người mua. Tổng hợp từ Vietstock (1/10/2026) và các quy định hiện hành, có năm nguyên nhân:

1. Hạn ngạch được cấp miễn phí 100%. Cơ sở chưa phải bỏ tiền để có quyền phát thải, nên chưa có áp lực tối ưu.
2. Chưa ai biết chắc mình thừa hay thiếu. Hạn nộp trả hạn ngạch giai đoạn 2025–2026 là trước 31/12/2027. Số liệu phát thải năm 2026 chưa chốt, nên phần lớn cơ sở chờ.
3. Có nhiều cách xoay xở ngoài sàn. Cơ sở được vay tối đa 15% hạn ngạch từ giai đoạn sau và được dùng tín chỉ bù trừ tối đa 30% hạn ngạch được phân bổ (Điều 19 Nghị định 06/2022 sửa đổi). Hạn ngạch dư có thể chuyển sang giai đoạn sau.
4. Chỉ có một mã và chỉ 110 cơ sở được mua bán hạn ngạch. Nhà đầu tư tổ chức và cá nhân chưa được tham gia, nên không có bên tạo lập thị trường.
5. Năng lực MRV và tư vấn còn mỏng. Năng lực đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) mới đang hình thành.

Tại hội thảo 14/10, đại diện Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam cho rằng giai đoạn đầu không nên đánh giá sàn chỉ qua khối lượng, mà quan trọng hơn là hình thành được tín hiệu giá.

Các mốc quan trọng sắp tới là gì?

Khoảng thời gian giữa ngày gửi báo cáo đã thẩm định (1/12/2027) và ngày giao dịch cuối (24/12/2027) chỉ hơn ba tuần. Nếu nhiều cơ sở chờ đến lúc đó mới biết mình thiếu bao nhiêu, cầu có thể dồn vào cuối kỳ. Toàn bộ lịch tuân thủ kèm CBAM được tổng hợp trong Lịch tuân thủ khí nhà kính, CBAM và thị trường carbon 2026–2030.

Doanh nghiệp nên làm gì lúc này?

Nếu bạn là một trong 110 cơ sở được phân bổ hạn ngạch

• Ước tính phát thải trực tiếp năm 2025 và 9 tháng năm 2026 ngay bây giờ, theo đúng phương pháp sẽ dùng để thẩm định. Đừng chờ báo cáo cuối năm.
• So sánh với hạn ngạch được phân bổ từng năm để biết vị thế thừa hoặc thiếu, kèm biên sai số.
• Lập phương án trước: mua dần khi giá còn thấp, vay trong giới hạn 15%, chuẩn bị nguồn tín chỉ hợp lệ trong giới hạn 30%, hay đầu tư giảm phát thải.

Nếu bạn chỉ thuộc diện kiểm kê, chưa có hạn ngạch

Số liệu kiểm kê nộp trước 31/3/2027 là dữ liệu nền cho đợt phân bổ 2027–2028. Hãy chuẩn hóa hệ thống thu thập số liệu hoạt động, hệ số phát thải và hồ sơ bằng chứng ngay từ kỳ báo cáo này.

Nếu bạn là chủ dự án giảm phát thải hoặc doanh nghiệp xuất khẩu

Chủ dự án muốn bán tín chỉ trên sàn trong nước cần kiểm tra dự án có đi theo Điều 6.2, 6.4 hoặc cơ chế trong nước không. Tín chỉ tự nguyện chưa chắc được niêm yết. Doanh nghiệp xuất khẩu sang EU nên lưu ý giá carbon trong nước (khoảng 5 USD/tấn) còn cách rất xa chi phí CBAM. Xem thêm CBAM 2027: doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần làm gì.

EcoCheck giúp được gì? Mọi lựa chọn ở trên đều bắt đầu từ một con số: lượng phát thải thực tế của cơ sở. Nền tảng EcoCheck tính phát thải theo tháng từ số liệu nhiên liệu, điện và quy trình, lưu bằng chứng cho từng dòng dữ liệu, và xuất báo cáo theo mẫu kiểm kê hiện hành. Nhờ vậy, cơ sở có thể so phát thải với hạn ngạch sớm thay vì chờ cuối kỳ. Nếu cần hỗ trợ lập báo cáo, tham khảo dịch vụ kiểm kê khí nhà kính EcoCheck. Nếu chưa chắc mình thuộc diện nào, dùng công cụ tra cứu miễn phí.

Câu hỏi thường gặp

Tín chỉ carbon có được giao dịch trên sàn không?

Về pháp lý có, nếu là tín chỉ theo Điều 6.2, Điều 6.4 Thỏa thuận Paris hoặc cơ chế bù trừ trong nước. Tuy nhiên, đến ngày 14/10/2026 chưa có mã tín chỉ carbon nào được niêm yết trên sàn HNX. Tín chỉ tự nguyện như Verra, Gold Standard không mặc nhiên được giao dịch.

Sàn giao dịch carbon Việt Nam đã có bao nhiêu giao dịch?

7 giao dịch với 1.310 hạn ngạch VN2025, tổng giá trị khoảng 174,8 triệu đồng, tính đến 28/9/2026. Trang HNX không ghi nhận giao dịch mới trong các phiên từ 9/10 đến 15/10/2026.

Giá tín chỉ carbon 2026 ở Việt Nam là bao nhiêu?

Chưa có giá tín chỉ trên sàn vì chưa có tín chỉ niêm yết. Mức giá đang được nhắc đến là giá hạn ngạch VN2025: 130.000–136.000 đồng/tấn CO₂tđ, khoảng 5 USD/tấn.

Doanh nghiệp được dùng tín chỉ để bù trừ bao nhiêu hạn ngạch?

Tối đa 30% lượng hạn ngạch được phân bổ của cơ sở, theo Điều 19 Nghị định 06/2022/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP. Cơ sở cũng được vay tối đa 15% hạn ngạch từ giai đoạn sau.

Thị trường carbon Việt Nam khi nào vận hành chính thức?

Giai đoạn thí điểm kéo dài đến hết năm 2028. Từ năm 2029, Nhà nước triển khai đấu giá hạn ngạch và hoàn thiện quy định quản lý tín chỉ carbon.