Thông tư 64/2026/TT-BCT: kế hoạch, kiểm toán năng lượng mới

Thông tư 64/2026/TT-BCT do Bộ Công Thương ban hành ngày 30/9/2026, có hiệu lực từ 20/11/2026 và thay thế Thông tư 25/2020/TT-BCT. Thông tư quy định việc lập kế hoạch và báo cáo thực hiện kế hoạch sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, áp dụng mô hình quản lý năng lượng và kiểm toán năng lượng. Đối tượng chính là cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, tức cơ sở công nghiệp, nông nghiệp, vận tải tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm và công trình xây dựng từ 500 TOE/năm theo Nghị định 30/2026/NĐ-CP. Các cơ sở này phải nộp kế hoạch năm và báo cáo năm trước trước ngày 30/4 hằng năm trên hệ thống dataenergy.vn, và kiểm toán năng lượng bắt buộc 3 năm một lần.

Phần lớn nhà máy trong danh sách trọng điểm cũng có tên trong danh mục kiểm kê khí nhà kính, vì tiêu chí kiểm kê cũng dùng ngưỡng 1.000 TOE/năm cho cơ sở công nghiệp. Bài này tóm tắt Thông tư 64, lịch nộp, nội dung kiểm toán, và cách dùng một bộ số liệu năng lượng cho cả ba nghĩa vụ: báo cáo năng lượng, kiểm kê khí nhà kính và giảm nhẹ phát thải.

Thông tư 64/2026/TT-BCT quy định những gì?

Theo thông tin Bộ Công Thương công bố, Thông tư gồm 5 nhóm nội dung:

Thông tư không áp dụng cho lĩnh vực quốc phòng, an ninh. Căn cứ cấp trên là Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (đã sửa đổi) và Nghị định 30/2026/NĐ-CP ngày 21/01/2026, thay thế Nghị định 21/2011/NĐ-CP.

Doanh nghiệp nào phải thực hiện Thông tư 64?

Doanh nghiệp phải thực hiện nếu cơ sở của mình có tên trong danh sách cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Theo Điều 3 Nghị định 30/2026/NĐ-CP, tiêu chí là:

UBND cấp tỉnh phê duyệt và công bố danh sách trước ngày 31/3 hằng năm rồi gửi Bộ Công Thương. Vì danh sách được cập nhật hằng năm, một nhà máy vừa mở rộng công suất có thể lọt vào danh sách năm sau dù năm trước chưa có tên. Quy đổi điện và nhiên liệu sang TOE theo hệ số Bộ Công Thương hướng dẫn. Hãy tự ước tính trước thay vì chờ Sở Công Thương thông báo.

Công trường xây dựng với cần cẩu, nơi tiêu thụ nhiều năng lượng

Kế hoạch và báo cáo sử dụng năng lượng nộp khi nào, ở đâu?

Thông tư có hiệu lực từ 20/11/2026, nên kỳ nộp trước 30/4/2027 (kế hoạch 2027, báo cáo 2026) là kỳ đầu tiên diễn ra hoàn toàn dưới quy định mới. Biểu mẫu chi tiết nằm trong các phụ lục của Thông tư. Hãy đối chiếu bản toàn văn trước khi nộp, vì mẫu của Thông tư 25/2020 sẽ hết hiệu lực.

Hình 1: Thông tư 64/2026/TT-BCT: ngưỡng cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm (1.000 TOE/năm, công trình 500 TOE/năm), hạn nộp kế hoạch và báo cáo trước 30/4 hằng năm trên dataenergy.vn, kiểm toán năng lượng 3 năm một lần, hiệu lực từ 20/11/2026

Kiểm toán năng lượng theo Thông tư 64 gồm những gì?

Cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm phải kiểm toán năng lượng bắt buộc 3 năm một lần. Các bước thực hiện và nội dung báo cáo kiểm toán quy định tại Phụ lục III của Thông tư. Theo các bản tin của ngành Công Thương, báo cáo kiểm toán gồm:

• Số liệu đo lường, khảo sát hiện trạng sử dụng năng lượng;
• Suất tiêu hao năng lượng (SEC) theo sản phẩm;
• Sơ đồ cân bằng năng lượng của cơ sở;
• Đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng và tiềm năng tiết kiệm;
• Giải pháp tiết kiệm năng lượng đề xuất, kèm phân tích đầu tư.

Danh mục giải pháp trong báo cáo kiểm toán là nguồn đầu vào tốt cho kế hoạch giảm nhẹ phát thải khí nhà kính. Nhiều giải pháp như thay động cơ hiệu suất cao, biến tần, thu hồi nhiệt, tối ưu lò hơi hay điện mặt trời áp mái giảm đồng thời TOE và tCO₂tđ. Xem thêm giải pháp giảm phát thải khí nhà kính cho doanh nghiệp 2026.

Mô hình quản lý năng lượng yêu cầu những gì?

Cơ sở trọng điểm phải áp dụng mô hình quản lý năng lượng, gồm:

1. Công bố chính sách và mục tiêu sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả;
2. Xây dựng kế hoạch năm và 5 năm, phân công trách nhiệm;
3. Cử người quản lý năng lượng;
4. Tổ chức đo đếm, giám sát, xác định đường cơ sở, tính SEC và lập cân bằng năng lượng;
5. Thực hiện các giải pháp quản lý, vận hành và kỹ thuật, kiểm toán định kỳ;
6. Đào tạo, nâng cao năng lực cho nhân viên.

Hệ thống đo đếm (công tơ phụ theo dây chuyền, đồng hồ nhiên liệu, sổ theo dõi lò hơi) là phần đáng đầu tư nhất. Nó phục vụ cả mô hình quản lý năng lượng lẫn kiểm kê khí nhà kính, và còn giúp tách số liệu theo sản phẩm khi khách hàng nước ngoài hỏi.

Thông tư 64 liên quan gì đến kiểm kê khí nhà kính?

Theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP, cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính gồm cơ sở phát thải từ 3.000 tấn CO₂tđ/năm, hoặc nhà máy nhiệt điện, cơ sở công nghiệp tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm. Danh mục hiện hành là Quyết định 42/2026/QĐ-TTg với 2.441 cơ sở. Cùng ngưỡng 1.000 TOE nên một nhà máy công nghiệp trong danh sách năng lượng trọng điểm thường cũng có nghĩa vụ kiểm kê. Hai danh sách vẫn có thể khác nhau, nên cần tra cả hai. Dùng công cụ tra cứu kiểm kê khí nhà kính cho danh mục khí nhà kính.

Một bộ dữ liệu, ba nghĩa vụ

Với điện, kiểm kê dùng hệ số phát thải lưới điện quốc gia, hiện là 0,6592 tCO₂/MWh cho năm 2023. Xem hệ số phát thải lưới điện Việt Nam. Để chuyển nhanh số liệu năng lượng sang tCO₂tđ, dùng công cụ tính phát thải khí nhà kính Scope 1, 2.

Hình 2: Một bộ dữ liệu năng lượng dùng cho ba nghĩa vụ: báo cáo năng lượng theo Thông tư 64, kiểm kê khí nhà kính và giảm nhẹ phát thải, kèm lịch nộp 31/3/2027 và 30/4/2027

Lịch nộp năng lượng và khí nhà kính năm 2027 thế nào?

Hai hạn 31/3 và 30/4 chỉ cách nhau một tháng và cùng dùng số liệu năm 2026. Thu thập một lần theo tháng, có chứng từ, rồi xuất ra hai mẫu báo cáo, sẽ đỡ hơn nhiều so với để hai bộ phận làm hai lần. Quy trình chi tiết phía khí nhà kính có trong bài quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026: 8 bước; toàn bộ các hạn có trong lịch tuân thủ khí nhà kính, CBAM, thị trường carbon 2026–2030.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì trước 20/11/2026?

1. Kiểm tra tên trong hai danh sách: danh sách cơ sở năng lượng trọng điểm của tỉnh và danh mục kiểm kê khí nhà kính theo Quyết định 42/2026.
2. Kiểm tra tài khoản dataenergy.vn và người phụ trách nộp báo cáo.
3. Xác định mốc kiểm toán: lần kiểm toán gần nhất là năm nào, kỳ 3 năm tiếp theo rơi vào năm nào.
4. Chuẩn hóa sổ số liệu tháng cho năm 2026: điện, từng loại nhiên liệu, hơi mua, sản lượng. Lưu hóa đơn, phiếu kho.
5. Gắn giải pháp tiết kiệm năng lượng với mục tiêu giảm phát thải: mỗi giải pháp ghi cả TOE và tCO₂tđ tiết kiệm được.

Bước tiếp theo: EcoCheck dùng chung bộ số liệu điện, nhiên liệu và hơi cho báo cáo kiểm kê khí nhà kính nộp UBND tỉnh và phần số liệu năng lượng cho báo cáo theo Thông tư 64. Xem dịch vụ kiểm kê khí nhà kính, nền tảng kiểm kê khí nhà kính, hoặc bài tổng quan kiểm kê khí nhà kính: quy trình, lộ trình và chi phí.

Câu hỏi thường gặp

Thông tư 64/2026/TT-BCT có hiệu lực khi nào?

Từ ngày 20/11/2026. Thông tư được ban hành ngày 30/9/2026 và thay thế Thông tư 25/2020/TT-BCT ngày 29/9/2020.

Cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm là gì?

Theo Nghị định 30/2026/NĐ-CP, đó là cơ sở công nghiệp, nông nghiệp, đơn vị vận tải tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm, hoặc công trình xây dựng tiêu thụ từ 500 TOE/năm. UBND cấp tỉnh công bố danh sách trước 31/3 hằng năm.

Hạn nộp kế hoạch sử dụng năng lượng hằng năm là khi nào?

Trước ngày 30/4 hằng năm, gồm kế hoạch năm đó và báo cáo thực hiện kế hoạch năm trước, nộp trên hệ thống cơ sở dữ liệu sử dụng năng lượng quốc gia tại dataenergy.vn.

Bao lâu phải kiểm toán năng lượng một lần?

3 năm một lần với cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm. Trình tự và nội dung báo cáo kiểm toán theo Phụ lục III của Thông tư 64/2026/TT-BCT.

Đã kiểm kê khí nhà kính thì có phải báo cáo năng lượng nữa không?

Có. Đây là hai nghĩa vụ riêng theo hai luật khác nhau, nộp cho hai hệ thống khác nhau. Nhưng chúng dùng chung số liệu điện và nhiên liệu, nên nên thu thập một lần.

Cơ quan nhà nước dùng ngân sách có phải thực hiện không?

Có, nếu tiêu thụ điện từ 100.000 kWh/năm. Các đơn vị này phải lập kế hoạch và báo cáo tình hình sử dụng năng lượng hằng năm.