Quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026: 8 bước, hạn 31/3/2027

Quy trình kiểm kê khí nhà kính năm 2026 gồm 8 bước: tra cứu danh mục, xác định ranh giới và nguồn phát thải, thu thập số liệu năm 2025–2026, chọn phương pháp và hệ số theo thông tư ngành, tính toán và kiểm soát chất lượng, lập báo cáo theo mẫu, nộp UBND cấp tỉnh trước ngày 31/3/2027, rồi giải trình thẩm định và hoàn thiện hồ sơ. Căn cứ là Nghị định 06/2022/NĐ-CP sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP, áp dụng cho 2.441 cơ sở trong danh mục Quyết định 42/2026/QĐ-TTg (hiệu lực 25/9/2026). Báo cáo kiểm kê cấp cơ sở lập hai năm một lần; kỳ 2027 gồm số liệu năm 2025 và 2026.

Bài 9 bước tự kiểm kê khí nhà kính hướng dẫn phần tính toán kỹ thuật. Bài này trình bày toàn bộ quy trình pháp lý: ai nộp gì, cho ai, trước ngày nào, và cơ quan nhà nước thẩm định ra sao.

Quy trình kiểm kê khí nhà kính gồm những bước nào?

Tóm tắt 8 bước, người thực hiện và đầu ra của từng bước:

Căn cứ pháp lý của quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026 là gì?

• Nghị định 06/2022/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP (hiệu lực 01/8/2025) và Nghị định 83/2026/NĐ-CP: nghĩa vụ kiểm kê, kỳ báo cáo, nơi nhận, thẩm định.
• Quyết định 42/2026/QĐ-TTg (ban hành 10/8/2026, hiệu lực 25/9/2026, thay Quyết định 13/2024/QĐ-TTg): danh mục 2.441 cơ sở, gồm 1.916 cơ sở thuộc Bộ Công Thương, 411 lĩnh vực xây dựng, 53 lĩnh vực giao thông vận tải và 61 thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường.
• Thông tư hướng dẫn kỹ thuật theo ngành: Thông tư 38/2023/TT-BCT (Công Thương), Thông tư 13/2024/TT-BXD (xây dựng), Thông tư 63/2024/TT-BGTVT (giao thông vận tải).
• Thông tư 01/2022/TT-BTNMT (đã được sửa đổi): quy trình thẩm định kết quả kiểm kê cấp cơ sở.

Tiêu chuẩn ISO 14064-1 và GHG Protocol không bắt buộc cho báo cáo nộp nhà nước, nhưng hữu ích khi khách hàng quốc tế yêu cầu số liệu.

8 bước báo cáo khí nhà kính 2026 thực hiện chi tiết thế nào?

Bước 1: Tra cứu cơ sở có trong danh mục

Nghĩa vụ xác định theo từng cơ sở sản xuất, không theo doanh nghiệp. Tra theo tên pháp nhân và địa chỉ từng nhà máy trong phụ lục Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, hoặc dùng công cụ tra cứu nghĩa vụ kiểm kê khí nhà kính của EcoCheck. Cơ sở mới được bổ sung nên xác nhận kỳ nộp đầu tiên với Sở chuyên môn tại địa phương.

Bước 2: Xác định ranh giới và nguồn phát thải

Vẽ ranh giới cơ sở, liệt kê mọi nguồn: thiết bị đốt nhiên liệu, phương tiện, phát thải quá trình công nghiệp, điện tiêu thụ, môi chất lạnh, xử lý chất thải. Bỏ sót nguồn ở bước này là lỗi phổ biến nhất khi bị thẩm định.

Bước 3: Thu thập số liệu hoạt động năm 2025 và 2026

Thu thập hóa đơn điện theo công tơ, sổ nhập xuất nhiên liệu, khối lượng nguyên liệu gây phát thải quá trình, sản lượng theo tháng. Mỗi con số cần gắn với chứng từ gốc. Số liệu năm 2025 đã phát sinh, nên nếu chưa lưu có hệ thống thì phải khôi phục ngay.

Bước 4: Chọn phương pháp và hệ số phát thải

Áp dụng phương pháp theo thông tư của bộ quản lý lĩnh vực và hệ số phát thải do cơ quan có thẩm quyền công bố; ghi rõ nguồn từng hệ số. Phương pháp phải nhất quán giữa hai năm và với kỳ trước.

Bước 5: Tính toán, kiểm soát và đảm bảo chất lượng

Tính phát thải theo từng nguồn, từng loại khí, quy đổi CO₂ tương đương. Kiểm soát chất lượng (soát lỗi nhập liệu, đơn vị, so sánh giữa các năm) và đánh giá độ không chắc chắn của số liệu.

Bước 6: Lập báo cáo kiểm kê cấp cơ sở

Lập theo mẫu báo cáo tại phụ lục của Nghị định 06/2022/NĐ-CP (đã sửa đổi), gồm thông tin cơ sở, phương pháp, số liệu hoạt động, hệ số, kết quả hai năm. Tham khảo cấu trúc tại bài mẫu báo cáo kiểm kê khí nhà kính.

Bước 7: Nộp UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027

Báo cáo gửi Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nơi cơ sở hoạt động. Cùng hạn này, năm 2027 cũng là lần đầu cơ sở nộp báo cáo giảm nhẹ phát thải cấp cơ sở hằng năm (cho năm 2026).

Bước 8: Thẩm định, hiệu chỉnh và lưu hồ sơ

Cơ quan chuyên môn của UBND tỉnh thẩm định báo cáo; cơ sở giải trình, hiệu chỉnh theo yêu cầu rồi hoàn thiện. Lưu toàn bộ bảng tính và chứng từ để dùng lại cho kỳ sau.

Bước 2 đến bước 6 tương ứng với quy trình dịch vụ 9 bước của EcoCheck, gồm cả bước chuyển giao để doanh nghiệp tự cập nhật các kỳ sau.

Ai nộp gì, cho ai, trước ngày nào đến 31/3/2027?

Lộ trình dài hạn đến 2030 xem tại bài lộ trình kiểm kê khí nhà kính.

MRV là gì và thẩm định báo cáo kiểm kê diễn ra thế nào?

MRV là hệ thống đo đạc (Measurement), báo cáo (Reporting) và thẩm định (Verification). Cơ sở chịu trách nhiệm đo đạc và báo cáo; nhà nước thẩm định. Theo Điều 12 Thông tư 01/2022/TT-BTNMT, trong 5 ngày làm việc kể từ khi nhận báo cáo, UBND cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn trực thuộc thẩm định; trong 20 ngày làm việc, cơ quan thẩm định thông báo kết quả, kèm yêu cầu hiệu chỉnh, bổ sung nếu có. Cơ quan thẩm định có thể mời chuyên gia tham gia.

Nội dung thẩm định gồm: tính đầy đủ của nguồn phát thải, sự phù hợp của phương pháp và hệ số, quy trình kiểm soát và đảm bảo chất lượng, độ chính xác của kết quả. Báo cáo có số liệu truy xuất được tới chứng từ gốc sẽ qua thẩm định nhanh hơn.

Nhóm nhiệt điện, sắt thép, xi măng được phân bổ hạn ngạch thí điểm theo Quyết định 263/QĐ-TTg (110 cơ sở) có thêm quy định riêng về thẩm định gắn với hạn ngạch; nhóm này nên xác nhận yêu cầu cụ thể với cơ quan quản lý.

Doanh nghiệp thường sai ở bước nào?

• Tra danh mục theo tên công ty thay vì từng cơ sở, dẫn đến bỏ sót hoặc kiểm kê thừa.
• Bỏ sót nguồn: máy phát dự phòng, xe nâng, môi chất lạnh, phát thải quá trình.
• Thiếu chứng từ năm 2025: số liệu tổng hợp không đối chiếu được với hóa đơn.
• Đổi phương pháp giữa hai năm mà không giải thích, khiến số liệu không so sánh được.
• Bắt đầu quá muộn: nhu cầu dịch vụ dồn vào quý I/2027, sát hạn nộp.

Nên tự làm hay thuê đơn vị kiểm kê?

Tự làm phù hợp khi cơ sở ít nguồn, dữ liệu đầy đủ và có nhân sự hiểu phương pháp. Nên thuê dịch vụ khi đây là kỳ đầu, có phát thải quá trình, nhiều cơ sở hoặc cần khôi phục số liệu. Với cơ sở đã có sẵn số liệu nhiên liệu và điện, EcoCheck có thể hoàn thành báo cáo trong 5 ngày. Chi phí thị trường thường từ vài chục triệu đến trên một trăm triệu đồng mỗi cơ sở cho một kỳ (xem chi phí kiểm kê khí nhà kính 2026).

Bước tiếp theo: tra cứu cơ sở bằng công cụ tra cứu miễn phí, sau đó nhận tư vấn dịch vụ kiểm kê khí nhà kính để kịp hạn 31/3/2027.

Câu hỏi thường gặp

Quy trình kiểm kê khí nhà kính gồm mấy bước?

Về pháp lý gồm 8 bước: tra cứu danh mục, xác định ranh giới, thu thập số liệu, chọn phương pháp và hệ số, tính toán và kiểm soát chất lượng, lập báo cáo, nộp UBND cấp tỉnh, thẩm định và hoàn thiện.

Báo cáo kiểm kê khí nhà kính nộp cho ai, khi nào?

Nộp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trước ngày 31/3, hai năm một lần. Kỳ tới là trước 31/3/2027, gồm số liệu năm 2025 và 2026.

Ai thẩm định báo cáo kiểm kê cấp cơ sở?

Cơ quan chuyên môn trực thuộc UBND cấp tỉnh, được UBND tỉnh giao sau khi nhận báo cáo. Cơ quan này có thể mời chuyên gia tham gia và yêu cầu cơ sở hiệu chỉnh, bổ sung.

Năm 2027 cơ sở phải nộp những báo cáo nào?

Trước 31/3/2027: báo cáo kiểm kê cấp cơ sở (số liệu 2025–2026) và báo cáo giảm nhẹ phát thải cấp cơ sở lần đầu (năm 2026), đều gửi UBND cấp tỉnh.

Kiểm kê khí nhà kính mất bao lâu?

Nếu có sẵn số liệu nhiên liệu và điện, có thể hoàn thành báo cáo trong 5 ngày. Nếu phải khôi phục chứng từ hoặc có nhiều dây chuyền, thường mất vài tuần.