Kiểm kê khí nhà kính ngành dệt may 2026: 200 cơ sở QĐ 42

Theo báo chí tháng 9/2026, 200 cơ sở dệt may thuộc danh mục 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg (hiệu lực 25/9/2026). Các cơ sở này nộp báo cáo Mẫu 06 cho UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027, gồm số liệu 2025 và 2026. Nguồn phát thải lớn là lò hơi nhuộm và điện.

Cập nhật: 17/10/2026.

Bao nhiêu doanh nghiệp dệt may phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026?

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg ký ngày 10/8/2026, nêu đích danh 2.441 cơ sở, trong đó 1.916 cơ sở thuộc ngành Công Thương. Văn bản không có cột "ngành dệt may"; con số 200 cơ sở dệt may là cách phân nhóm được Dân trí và VnEconomy công bố (9/2026), xếp sau nhựa (327) và cao su (322).

Trong phụ lục, ngành nghề được ghi theo mô tả tự do như "Sản xuất sợi", "Dệt nhuộm", "Hoàn thiện sản phẩm dệt", "May trang phục". Vì vậy nhà máy sợi, dệt, nhuộm, may hay giày dép nên tra đích danh tên cơ sở trong QĐ 42 thay vì dựa vào con số ngành. Ba trường hợp cần nhớ:

• Có tên trong QĐ 42: kiểm kê, nộp Mẫu 06 trước 31/3/2027.
• Có tên trong QĐ 13/2024 nhưng không có trong QĐ 42: được miễn nộp báo cáo cấp cơ sở từ năm 2027 (khoản 3 Điều 3 QĐ 42).
• Không có tên nhưng tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm hoặc phát thải từ 3.000 tCO₂tđ/năm: chưa bắt buộc, nhưng có thể vào danh mục kỳ cập nhật sau. Xem doanh nghiệp có phải kiểm kê khí nhà kính không.

Dệt may có 200 cơ sở trong danh mục kiểm kê khí nhà kính QĐ 42/2026

Phát thải ngành dệt may đến từ đâu?

Với nhà máy dệt nhuộm, nhiệt là phần lớn năng lượng. Báo cáo năm 2023 của Apparel Impact Institute (Aii) cho biết than thường được dùng để đun nước nhuộm và tạo hơi. Công đoạn xử lý vật liệu (dệt, tiền xử lý, nhuộm, hoàn tất) chiếm khoảng 53% phát thải toàn ngành năm 2021.

Ở Việt Nam, Cascale (tháng 4/2025) phân tích hơn 1.200 bộ Higg FEM đã thẩm tra năm 2023. Khoảng 12% cơ sở may mặc, giày dép dùng than; 94% dùng điện lưới; năng lượng tái tạo chưa tới 2%.

Bảng dưới gom các nguồn theo cách phân loại của Điều 16 Thông tư 38/2023/TT-BCT, kèm Phạm vi tương ứng theo GHG Protocol:

Hệ số nhiên liệu chi tiết xem hệ số phát thải nhiên liệu; hệ số điện xem hệ số phát thải lưới điện Việt Nam. Lò hơi sinh khối không làm phát thải về 0: CH₄, N₂O vẫn được tính, và nguồn gốc nhiên liệu cần chứng từ.

Nhãn hàng và khách EU yêu cầu nhà máy dệt may những gì?

Kiểm kê theo Nghị định 06 là nghĩa vụ pháp lý. Nhưng với nhà máy xuất khẩu, áp lực từ nhãn hàng thường đến sớm hơn. Ngành dệt may xuất khẩu ước đạt 46 tỷ USD năm 2025 theo VITAS, nên phần lớn nhà máy trong danh mục cũng là nhà cung cấp của nhãn quốc tế.

Điểm chung: cùng một bộ số liệu năng lượng, nhiên liệu, điện phục vụ cả Mẫu 06, Higg FEM và bảng hỏi VSME. Làm một lần, đúng chuẩn, dùng cho nhiều nơi.

Doanh nghiệp dệt may kiểm kê khí nhà kính theo 6 bước nào?

1. Tra danh mục, chốt cơ sở (tháng 10–11/2026). Đối chiếu tên, địa chỉ từng nhà máy với phụ lục QĐ 42; nhà máy nhiều xưởng nhuộm, may cần thống nhất ranh giới.
2. Lập danh sách nguồn. Liệt kê lò hơi, máy phát, xe nâng, hệ thống xử lý nước thải, thiết bị lạnh; tách điện, hơi mua ngoài.
3. Thu thập số liệu năm 2025 và 2026 theo tháng. Hóa đơn điện, phiếu xuất than, trấu, dầu, sổ vận hành nước thải, phiếu nạp gas lạnh. Danh mục số liệu tối thiểu nằm ở Phụ lục II Thông tư 38.
4. Chọn hệ số, tính phát thải. Thứ tự theo Điều 18 Thông tư 38: hệ số riêng (theo IPCC 2006, được chấp thuận), rồi danh mục do Bộ công bố, rồi IPCC mới nhất. Có thể thử bằng công cụ tính Scope 1, 2.
5. Kiểm soát chất lượng. So sánh tiêu hao hơi, điện trên mét vải giữa các tháng; giải thích tháng bất thường; đánh giá độ không chắc chắn.
6. Lập Mẫu 06, nộp UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027. Từ năm 2027 còn báo cáo giảm nhẹ hằng năm theo Mẫu 02 Phụ lục III, gắn với kế hoạch giảm nhẹ cấp cơ sở.

Chi tiết từng bước xem quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026. Không lập báo cáo có thể bị phạt 60–100 triệu đồng với tổ chức (Điều 45 Nghị định 45/2022/NĐ-CP).

Lộ trình 6 bước kiểm kê khí nhà kính ngành dệt may

Giảm phát thải ngành dệt may: giải pháp nào đã có kết quả?

• Hiệu quả tài nguyên trong nhà máy. Theo IFC (2019), chương trình Vietnam Improvement Program giúp 82 nhà máy dệt, may, giày dép đầu tư 37 triệu USD, tiết kiệm khoảng 30 triệu USD mỗi năm và giảm khoảng 303.000 tấn khí nhà kính mỗi năm. IFC cũng ghi nhận nhà máy dệt may dùng khoảng một phần mười năng lượng công nghiệp cả nước.
• Bỏ lò than. Đây là đòn bẩy H&M, adidas và Hiến chương UNFCCC cùng nhắm tới. Phương án thường gặp là chuyển sang sinh khối có chứng từ nguồn gốc, hoặc mua hơi từ nhà cung cấp tập trung.
• Thu hồi nhiệt. H&M nêu thu hồi nhiệt thải từ quá trình sản xuất là một trong các giải pháp kỹ sư của họ làm cùng nhà cung cấp.
• Điện tái tạo. Với tỷ lệ tái tạo chưa tới 2% (Cascale), điện mặt trời mái nhà là cách trực tiếp nhất để giảm Phạm vi 2.

Nhiều biện pháp khác (máy nén khí, biến tần, chiếu sáng) xem giải pháp giảm phát thải khí nhà kính cho doanh nghiệp. Cần hỗ trợ trọn gói, xem dịch vụ kiểm kê khí nhà kính EcoCheck.

Câu hỏi thường gặp về kiểm kê khí nhà kính ngành dệt may

Có bao nhiêu cơ sở dệt may phải kiểm kê khí nhà kính?

Theo số liệu báo chí công bố tháng 9/2026, 200 cơ sở dệt may nằm trong danh mục 2.441 cơ sở của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg. Quyết định không phân ngành, nên doanh nghiệp cần tra đích danh tên từng nhà máy trong phụ lục.

Nhà máy dệt may nộp báo cáo kiểm kê khi nào?

Nộp báo cáo theo Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP cho UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027, gồm kết quả kiểm kê năm 2025 và 2026. Kiểm kê thực hiện hai năm một lần.

Nguồn phát thải lớn nhất của nhà máy dệt nhuộm là gì?

Thường là lò hơi cấp nhiệt cho nhuộm, hoàn tất và điện lưới. Ngoài ra cần tính xử lý nước thải, môi chất lạnh, máy phát và xe nâng.

Lò hơi đốt trấu, viên nén có phải kê khai không?

Có. Theo IPCC 2006, CO₂ từ sinh khối được ghi riêng, nhưng CH₄ và N₂O từ quá trình đốt vẫn tính vào tổng phát thải. Lượng nhiên liệu cần có chứng từ.

Số liệu Higg FEM dùng cho báo cáo Mẫu 06 được không?

Số liệu gốc về điện, nhiên liệu, nước thải dùng chung được. Tuy vậy báo cáo Mẫu 06 phải dùng phương pháp, hệ số theo Thông tư 38/2023/TT-BCT và ghi đủ hai năm 2025, 2026.

Không có tên trong QĐ 42 thì có cần kiểm kê không?

Không bắt buộc nộp báo cáo cho UBND tỉnh. Tuy vậy, nhãn hàng và khách EU vẫn có thể yêu cầu số liệu Scope 1, 2, nên vẫn nên đo đếm.