Nhà máy cơ khí nào phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026?
Phát thải ngành cơ khí đến từ đâu?
Sản phẩm kim loại có chịu CBAM không?
Nhà máy cơ khí kiểm kê khí nhà kính theo 6 bước nào?
Giảm phát thải ngành cơ khí: bắt đầu từ đâu?
Câu hỏi thường gặp về kiểm kê khí nhà kính ngành cơ khí
Có bao nhiêu cơ sở cơ khí phải kiểm kê khí nhà kính?
Nhà máy cơ khí nộp báo cáo kiểm kê khi nào?
Khí CO₂ dùng để hàn có tính vào phát thải không?
Bulông, ốc vít xuất sang EU có thuộc CBAM không?
Báo cáo kiểm kê theo Nghị định 06 dùng được cho CBAM không?
Máy nén khí chiếm bao nhiêu điện của nhà máy?
Kiểm kê khí nhà kính ngành cơ khí 2026: 193 cơ sở QĐ 42
Theo báo chí tháng 9/2026, 193 cơ sở cơ khí, sản phẩm kim loại thuộc danh mục 2.441 cơ sở phải kiểm kê khí nhà kính của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg (hiệu lực 25/9/2026). Hạn nộp Mẫu 06 cho UBND cấp tỉnh là trước 31/3/2027, gồm số liệu 2025 và 2026. Hàng bulông, kết cấu thép xuất EU còn chịu CBAM.
Cập nhật: 17/10/2026.
Doanh nghiệp của bạn có thuộc diện bắt buộc kiểm kê khí nhà kính?
Tra cứu miễn phí trong khoảng 20 giây theo ngành nghề và mức tiêu thụ năng lượng — không cần đăng ký.
Tra cứu ngay →Nhà máy cơ khí nào phải kiểm kê khí nhà kính năm 2026?
Quyết định 42/2026/QĐ-TTg ký ngày 10/8/2026, nêu đích danh 2.441 cơ sở, trong đó 1.916 cơ sở thuộc ngành Công Thương. Con số 193 cơ sở cơ khí, sản phẩm kim loại là phân nhóm được Dân trí và VnEconomy công bố (9/2026). Nhóm sắt thép, luyện kim được đếm riêng (163 cơ sở).
Quyết định không có cột ngành, nên nhà máy gia công, kết cấu thép, ốc vít, phụ tùng, khuôn mẫu cần tra đích danh tên cơ sở trong QĐ 42. Ba trường hợp:
- Có tên trong QĐ 42: kiểm kê, nộp Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP trước 31/3/2027.
- Có tên trong QĐ 13/2024 nhưng không có trong QĐ 42: được miễn nộp báo cáo cấp cơ sở từ năm 2027 (khoản 3 Điều 3 QĐ 42).
- Không có tên nhưng tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm: chưa bắt buộc, có thể vào danh mục kỳ sau. Xem doanh nghiệp có phải kiểm kê khí nhà kính không.
Phát thải ngành cơ khí đến từ đâu?
Khác dệt nhuộm, nhà máy cơ khí thường có nhiều nguồn nhỏ rải rác: lò nhiệt luyện, lò sấy sơn, khí hàn, khí cắt, máy nén khí. Điện thường chiếm tỷ trọng lớn nhất. Bảng dưới phân loại theo Điều 16 Thông tư 38/2023/TT-BCT, kèm Phạm vi theo GHG Protocol:
| Nguồn phát thải | Phạm vi | Số liệu cần thu thập | Hệ số, phương pháp |
|---|---|---|---|
| Lò nhiệt luyện, tôi, ram, rèn dùng LPG, khí, dầu | 1 (đốt cố định) | Kg LPG, m³ khí, lít dầu theo tháng | IPCC 2006: LPG 63.100; khí tự nhiên 56.100; DO 74.100 kg CO₂/TJ |
| Lò sấy sơn, sơn tĩnh điện dùng gas | 1 | Kg gas theo lò, theo tháng | Như trên |
| Hàn MIG/MAG dùng CO₂ hoặc hỗn hợp Ar/CO₂ | 1 (phát tán) | Kg CO₂ mua, tỷ lệ CO₂ trong khí hỗn hợp | Thường tính 1 kg CO₂ mua = 1 kg phát thải |
| Cắt oxy-acetylene | 1 | Kg C₂H₂ (số chai × khối lượng) | Theo tỉ lượng đốt cháy: 3,38 kg CO₂/kg C₂H₂ |
| Điện: máy CNC, dập, hàn điện, lò điện cảm ứng, máy nén khí | 2 (gián tiếp) | MWh theo hóa đơn; nên đo riêng máy nén khí | 0,6592 tCO₂/MWh (năm 2023) |
| Xe nâng, xe tải nội bộ, máy phát | 1 (di động, cố định) | Lít dầu, kg gas theo xe | IPCC 2006 Tập 2 |
| Môi chất lạnh (điều hòa, chiller làm mát dầu, khuôn) | 1 | Kg nạp bổ sung, loại gas | Kg × GWP, bảng GWP của GHG Protocol (8/2024) |
Hai nguồn hay bị bỏ sót là CO₂ hàn và acetylene, vì được mua như vật tư chứ không như nhiên liệu. Máy nén khí đáng chú ý: Bộ Năng lượng Mỹ ước khoảng 10% điện của một nhà máy công nghiệp điển hình dùng cho khí nén, có nơi từ 30% trở lên. Hệ số nhiên liệu chi tiết xem hệ số phát thải nhiên liệu.
Các con số chính khi kiểm kê khí nhà kính nhà máy cơ khí
Sản phẩm kim loại có chịu CBAM không?
Có, với nhiều nhóm mã HS. Nhiều doanh nghiệp tưởng bulông, ốc vít chỉ vào CBAM từ năm 2028. Thực tế, theo Phụ lục I Quy định (EU) 2023/956, vít, bulông, đai ốc, đinh tán, vòng đệm bằng sắt thép (mã 7318) đã thuộc CBAM từ năm 2023, cùng kết cấu thép 7308 và "sản phẩm khác bằng sắt thép" 7326.
| Mã HS/CN | Sản phẩm | Tình trạng CBAM (17/10/2026) |
|---|---|---|
| 7301–7311 | Cọc ván, ray, ống, phụ kiện ống, kết cấu (7308), bồn, thùng chứa | Đã thuộc CBAM |
| 7318 | Vít, bulông, đai ốc, đinh tán, chốt, vòng đệm | Đã thuộc CBAM |
| 7326 | Sản phẩm khác bằng sắt thép | Đã thuộc CBAM |
| 7601–7614, 7616 | Nhôm và sản phẩm nhôm | Đã thuộc CBAM |
| 7312, 7314, 7317, 7320 (một số mã) | Cáp thép, lưới thép, đinh, lò xo | Có trong đề xuất mở rộng hạ nguồn từ 2028, chưa thành luật |
Các mốc chính, theo bản hợp nhất Quy định 2023/956 sau sửa đổi (EU) 2025/2083 ngày 08/10/2025:
- Giai đoạn chính thức từ 01/01/2026; nhà nhập khẩu dưới 50 tấn/năm được miễn.
- Chứng chỉ CBAM bán từ 01/02/2027; khai báo cho năm 2026 trước 30/9/2027.
- Với hàng sắt thép, chỉ tính phát thải trực tiếp (kể cả phần ẩn trong phôi, thép đầu vào); điện không tính.
Ngày 17/12/2025, Ủy ban châu Âu đề xuất mở rộng CBAM sang khoảng 180 sản phẩm hạ nguồn chứa nhiều thép, nhôm từ 01/01/2028. Hội đồng EU và Nghị viện đã có lập trường, đang đàm phán. Phân tích từng mã xem CBAM mở rộng sản phẩm hạ nguồn 2028.
EU là thị trường quan trọng: theo Hiệp hội Thép Việt Nam được Trung tâm WTO dẫn, năm 2025 Việt Nam xuất khoảng 2,08 triệu tấn thép sang EU, gần 1,4 tỷ USD. Số liệu nhiên liệu đốt tại xưởng và thép đầu vào trong báo cáo kiểm kê cũng là dữ liệu nhà nhập khẩu EU sẽ hỏi. Xem thêm CBAM 2027: doanh nghiệp xuất khẩu cần làm gì.
Mốc CBAM và kiểm kê khí nhà kính cho doanh nghiệp cơ khí
Nhà máy cơ khí kiểm kê khí nhà kính theo 6 bước nào?
- Tra danh mục, chốt ranh giới (tháng 10–11/2026). Đối chiếu tên, địa chỉ với phụ lục QĐ 42; xác định xưởng, đội xe, kho thuộc quyền kiểm soát.
- Lập danh sách nguồn theo bảng trên. Đi thực địa từng xưởng; đừng quên chai CO₂, acetylene trong kho vật tư.
- Thu thập số liệu 2025 và 2026 theo tháng. Hóa đơn điện, phiếu mua gas, dầu, khí hàn, phiếu nạp gas lạnh. Danh mục số liệu tối thiểu nằm ở Phụ lục II Thông tư 38.
- Chọn hệ số, tính phát thải. Thứ tự theo Điều 18 Thông tư 38: hệ số riêng (theo IPCC 2006, được chấp thuận), rồi danh mục do Bộ công bố, rồi IPCC mới nhất. Thử nhanh bằng công cụ tính Scope 1, 2.
- Kiểm soát chất lượng, tách theo sản phẩm. So sánh kWh, kg gas trên tấn sản phẩm giữa các tháng. Nếu xuất khẩu hàng CBAM, tách thêm phát thải theo dòng sản phẩm.
- Lập Mẫu 06, nộp UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027. Từ năm 2027 có thêm báo cáo giảm nhẹ hằng năm theo Mẫu 02 Phụ lục III, gắn với kế hoạch giảm nhẹ cấp cơ sở.
Chi tiết từng bước xem quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026. Không lập báo cáo có thể bị phạt 60–100 triệu đồng với tổ chức (Điều 45 Nghị định 45/2022/NĐ-CP).
Giảm phát thải ngành cơ khí: bắt đầu từ đâu?
- Khí nén. Theo Bộ Năng lượng Mỹ, hiệu suất tổng của hệ khí nén chỉ khoảng 10–15%. Carbon Trust ước giảm 10% áp suất tiết kiệm khoảng 5% năng lượng. Sửa rò rỉ, hạ áp, tắt máy ngoài ca là việc rẻ nhất.
- Lò nhiệt luyện, lò sấy. Cách nhiệt, điều khiển nhiệt độ, nạp lò đầy tải, thu hồi nhiệt khói thải.
- Điện mặt trời mái nhà. Giảm trực tiếp Phạm vi 2; nhà xưởng cơ khí thường có mái rộng.
- Thép đầu vào phát thải thấp. Với hàng CBAM, phát thải ẩn của thép mua vào thường lớn hơn phát thải tại xưởng gia công; yêu cầu nhà cung cấp thép cung cấp số liệu phát thải thực tế.
Các biện pháp khác xem giải pháp giảm phát thải khí nhà kính cho doanh nghiệp. Cần làm cả kiểm kê và số liệu CBAM, xem dịch vụ kiểm kê khí nhà kính EcoCheck.
Câu hỏi thường gặp về kiểm kê khí nhà kính ngành cơ khí
Có bao nhiêu cơ sở cơ khí phải kiểm kê khí nhà kính?
Theo số liệu báo chí công bố tháng 9/2026, 193 cơ sở cơ khí, sản phẩm kim loại nằm trong danh mục 2.441 cơ sở của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg. Quyết định không phân ngành, nên cần tra đích danh tên từng nhà máy.
Nhà máy cơ khí nộp báo cáo kiểm kê khi nào?
Nộp báo cáo theo Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP cho UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027, gồm kết quả kiểm kê năm 2025 và 2026.
Khí CO₂ dùng để hàn có tính vào phát thải không?
Có. CO₂ bảo vệ mối hàn thoát ra khí quyển, nên thực hành phổ biến là coi toàn bộ lượng CO₂ mua và sử dụng trong năm là phát thải trực tiếp (Phạm vi 1).
Bulông, ốc vít xuất sang EU có thuộc CBAM không?
Có. Vít, bulông, đai ốc, đinh tán, vòng đệm bằng sắt thép (mã 7318) đã thuộc Phụ lục I Quy định (EU) 2023/956 từ năm 2023. Đề xuất mở rộng năm 2028 là cho các mã khác như cáp thép, đinh, lò xo.
Báo cáo kiểm kê theo Nghị định 06 dùng được cho CBAM không?
Dùng được số liệu gốc (nhiên liệu, điện, vật tư). Nhưng CBAM tính theo từng sản phẩm, gồm cả phát thải ẩn của thép đầu vào, nên cần tách số liệu theo dòng sản phẩm.
Máy nén khí chiếm bao nhiêu điện của nhà máy?
Theo Bộ Năng lượng Mỹ, khoảng 10% điện của một nhà máy công nghiệp điển hình, có nơi từ 30% trở lên. Nên đo riêng để tìm cơ hội tiết kiệm.
Đọc thêm: Kiểm kê khí nhà kính ngành thủy sản, thực phẩm 2026
Nội dung pháp lý trong bài được đối chiếu với văn bản gốc đến ngày 17/10/2026: Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, Nghị định 06/2022/NĐ-CP hợp nhất (48/VBHN-BNNMT), Thông tư 38/2023/TT-BCT, Nghị định 45/2022/NĐ-CP và Quy định (EU) 2023/956. EcoCheck là nền tảng kiểm kê và quản trị dữ liệu phát thải khí nhà kính theo ISO 14064-1, do BeevR phát triển. Cần kiểm kê cho nhà máy cơ khí? Liên hệ với chúng tôi.
Doanh nghiệp bạn thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính?
EcoCheck tự động tính Scope 1/2/3, xuất báo cáo chuẩn NĐ06/TT38 chỉ 1-click — tiết kiệm 90% thời gian so với Excel.
Bài viết mới nhất
![Phương pháp Kiểm kê Khí nhà kính: GHG Protocol & ISO 14064 [2026]](https://cms.ecocheck.ai/uploads/Cac_phuong_phap_va_tieu_chuan_kiem_ke_khi_nha_kinh_pho_bien_e645f7df80.png)
