NDC là gì?
NDC 3.0 là gì?
NDC của Việt Nam cam kết gì?
Việt Nam đã nộp NDC 2035 chưa?
Báo cáo tổng hợp NDC 2026 nói gì?
NDC ảnh hưởng đến doanh nghiệp thế nào?
1. Kiểm kê khí nhà kính bắt buộc
2. Hạn ngạch phát thải
3. Thị trường carbon
4. CBAM và yêu cầu của khách hàng nước ngoài
Doanh nghiệp cần làm gì từ bây giờ?
Câu hỏi thường gặp
NDC viết tắt của từ gì?
NDC của Việt Nam năm 2030 là bao nhiêu?
NDC 3.0 khác NDC 2022 thế nào?
Việt Nam đã nộp NDC 2035 chưa?
Doanh nghiệp có phải nộp NDC không?
Báo cáo tổng hợp NDC là gì?
Nguồn (kiểm tra 18/11/2026)
NDC là gì? NDC Việt Nam, NDC 3.0 (2035) và báo cáo 2026
NDC (Nationally Determined Contribution) là Đóng góp do quốc gia tự quyết định: cam kết khí hậu mỗi nước nộp theo Thỏa thuận Paris, 5 năm một lần. NDC 2022 của Việt Nam giảm 15,8% phát thải so với BAU năm 2030, hoặc 43,5% nếu có hỗ trợ quốc tế. Đến 18/11/2026, chưa thấy Việt Nam nộp NDC 3.0 mốc 2035 (theo Climate Action Tracker và báo cáo tổng hợp NDC của UNFCCC).
Cập nhật 18/11/2026, khi COP31 đang diễn ra tại Antalya. Số liệu đối chiếu nguyên văn Thỏa thuận Paris, NDC 2022 của Việt Nam, Quyết định 896/QĐ-TTg và báo cáo tổng hợp NDC 2026 của UNFCCC.
Bài này giải thích NDC theo cách ngắn gọn nhất: NDC là gì, NDC 3.0 khác gì, Việt Nam đã cam kết những gì, báo cáo tổng hợp NDC năm 2026 cho thấy điều gì. Phần cuối nói về điều doanh nghiệp quan tâm nhất: vì sao một cam kết quốc gia lại thành nghĩa vụ kiểm kê, hạn ngạch và chi phí xuất khẩu của từng nhà máy.
NDC là gì?
NDC là viết tắt của Nationally Determined Contribution. Tiếng Việt chính thức là "Đóng góp do quốc gia tự quyết định". Nghị định 06/2022/NĐ-CP định nghĩa NDC là đóng góp quốc gia cam kết về ứng phó với khí hậu, gồm mục tiêu thích ứng và giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, cùng chính sách và biện pháp để đạt mục tiêu của Thỏa thuận Paris.
Chữ "tự quyết định" là điểm khác biệt lớn nhất so với Nghị định thư Kyoto. Kyoto áp mức giảm cho một nhóm nước phát triển. Thỏa thuận Paris thì để mỗi nước tự đặt mục tiêu của mình, nhưng buộc phải công khai và nâng dần. Bạn có thể xem so sánh chi tiết trong bài Nghị định thư Kyoto và Hiệp định Paris.
Điều 4 Thỏa thuận Paris đặt ra bốn quy tắc chính cho NDC:
- Mỗi nước phải có NDC. Các nước lập, nộp và duy trì các NDC kế tiếp nhau, và thực hiện biện pháp trong nước để đạt mục tiêu (khoản 2).
- Bản sau phải tiến bộ hơn bản trước. NDC kế tiếp phải thể hiện sự tiến bộ so với NDC hiện hành và phản ánh mức tham vọng cao nhất có thể (khoản 3).
- Nộp 5 năm một lần. NDC được nộp mỗi 5 năm và dựa trên kết quả kiểm điểm toàn cầu (khoản 9).
- Công khai. Mọi NDC được ghi vào sổ đăng ký công khai do Ban thư ký UNFCCC quản lý (khoản 12).
Nước phát triển được yêu cầu tiếp tục dẫn đầu bằng mục tiêu giảm tuyệt đối trên toàn nền kinh tế. Nước đang phát triển như Việt Nam được khuyến khích tiến dần tới loại mục tiêu này (khoản 4). Vì vậy NDC của Việt Nam hiện vẫn tính mức giảm so với kịch bản BAU, chưa phải mức trần tuyệt đối.
NDC 3.0 là gì?
NDC 3.0 là cách gọi thông dụng cho vòng NDC thứ ba theo Thỏa thuận Paris. Vòng thứ nhất là các NDC đầu tiên quanh năm 2015–2016. Vòng thứ hai là các bản cập nhật quanh năm 2020–2022. Vòng thứ ba là các NDC có mốc năm 2035.
Tại COP28 (CMA 5), các nước được khuyến khích nộp NDC mới trong năm 2025, với năm kết thúc là 2035. NDC mới nên có mục tiêu giảm phát thải trên toàn nền kinh tế, bao gồm mọi khí nhà kính, mọi lĩnh vực, phù hợp với mục tiêu giữ nhiệt độ tăng không quá 1,5°C. NDC 3.0 cũng là vòng đầu tiên phải tính đến kết quả kiểm điểm toàn cầu lần thứ nhất (2023).
Trong thực tế, nhiều nước nộp muộn hơn năm 2025. Đó là lý do báo cáo tổng hợp năm 2026 tính cả các NDC ghi nhận đến 31/8/2026. Với Việt Nam, "NDC 3.0", "NDC 2035" và "NDC mới" trên báo chí đều chỉ cùng một văn bản đang được xây dựng.

Các mốc chính của NDC Việt Nam, 2015–2026
NDC của Việt Nam cam kết gì?
NDC đang có hiệu lực của Việt Nam là bản cập nhật năm 2022, nộp lên UNFCCC ngày 08/11/2022. Kịch bản phát triển thông thường (BAU) cho năm 2030 là 927,9 triệu tấn CO₂ tương đương (CO₂tđ). Từ mốc đó, Việt Nam cam kết hai mức:
- Không điều kiện: giảm 15,8%, tương đương 146,3 triệu tấn CO₂tđ. Mức này làm bằng ngân sách nhà nước, vốn vay, đầu tư của doanh nghiệp trong và ngoài nước, đóng góp của người dân.
- Có điều kiện: giảm 43,5%, tương đương 403,7 triệu tấn CO₂tđ. Mức này đạt được khi có hỗ trợ quốc tế phù hợp về tài chính, công nghệ và nâng cao năng lực.
So với NDC 2020, mức không điều kiện tăng từ 9% lên 15,8%. Mức có điều kiện tăng từ 27% lên 43,5%. Đây đúng là nguyên tắc "bản sau tiến bộ hơn bản trước" của Điều 4.
Theo Bảng 3 của NDC 2022, phần giảm không điều kiện chia theo lĩnh vực như sau: năng lượng 7,0% (64,8 triệu tấn), sử dụng đất và lâm nghiệp 3,5% (32,5 triệu tấn), các quá trình công nghiệp 3,0% (27,9 triệu tấn), nông nghiệp 1,3% (12,4 triệu tấn), chất thải 1,0% (8,7 triệu tấn). Năng lượng gánh phần lớn nhất. Đây cũng là lý do các nhà máy dùng nhiều điện, than, dầu nằm trong diện phải kiểm kê.
NDC 2022 còn gắn với hai cam kết dài hạn:
- Net zero năm 2050. Tại COP26, Việt Nam tuyên bố sẽ đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Việt Nam cũng cam kết cùng các nước giảm 30% phát thải khí mê-tan vào năm 2030 so với năm 2020. Xem thêm bài Net Zero là gì.
- Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu đến năm 2050 (Quyết định 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022). Chiến lược đặt mục tiêu giảm 43,5% so với BAU vào năm 2030, phát thải đạt đỉnh năm 2035 rồi giảm nhanh, và đạt net zero năm 2050.
Lưu ý: con số 43,5% trong Chiến lược trùng với mức có điều kiện của NDC. Khi báo cáo nội bộ hay trả lời đối tác, nên ghi rõ đó là mức có điều kiện. Mức Việt Nam tự làm bằng nguồn lực trong nước là 15,8%.

NDC 2022 của Việt Nam so với NDC 2020
Việt Nam đã nộp NDC 2035 chưa?
Chưa. Theo Climate Action Tracker (trang đánh giá Việt Nam ngày 31/10/2026), Việt Nam chưa nộp NDC 2035 cho UNFCCC. Báo cáo tổng hợp NDC 2026 cũng không có Việt Nam trong danh sách 154 Bên đã nộp NDC mới đến 31/8/2026. Vì vậy NDC 2022 vẫn là NDC đang áp dụng.
EcoCheck đã thử mở trực tiếp sổ đăng ký NDC của UNFCCC ngày 18/11/2026 nhưng trang chặn truy cập tự động. Bạn có thể tự kiểm tra lại tại sổ đăng ký trong mục nguồn cuối bài.
Việt Nam đang xây dựng NDC mới. Theo báo Nông nghiệp và Môi trường (18/11/2025), Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì soạn NDC 3.0, đã tham vấn nhiều đợt và đang xây dựng mục tiêu giảm phát thải theo lĩnh vực cho giai đoạn 2026–2035. Chưa có con số mục tiêu năm 2035 nào được công bố chính thức. Bài viết này sẽ cập nhật khi NDC 3.0 được nộp.
Tại phiên cấp cao COP31, phát biểu của đoàn Việt Nam tập trung vào tài chính thích ứng, chuyển giao công nghệ và chuyển đổi công bằng, không công bố NDC mới. Diễn biến hội nghị có trong bài COP31 tại Antalya: doanh nghiệp Việt Nam cần biết gì.
Báo cáo tổng hợp NDC 2026 nói gì?
Mỗi năm Ban thư ký UNFCCC tổng hợp các NDC đã nộp để xem thế giới đang đi tới đâu. Bản năm 2026 có ký hiệu FCCC/PA/CMA/2026/9, công bố ngày 27/10/2026, trước COP31. Những điểm chính:
- Phạm vi: 127 NDC mới, đại diện 154 Bên, ghi nhận từ 01/01/2024 đến 31/8/2026. Các nước này chiếm khoảng 71% phát thải toàn cầu năm 2019 (không tính sử dụng đất, lâm nghiệp).
- Mức giảm đến 2035: nếu các NDC mới được thực hiện, tổng phát thải toàn cầu (có tính sử dụng đất, lâm nghiệp) sẽ đạt đỉnh và giảm, xuống trung bình 6% dưới mức năm 2019 vào năm 2035 (khoảng 0–12%).
- Nếu làm cả phần có điều kiện: phát thải năm 2035 thấp hơn thêm khoảng 3,5 tỷ tấn CO₂tđ, đạt đỉnh trước năm 2030 và giảm khoảng 9% so với năm 2019 (khoảng 6–12%).
- Vẫn chưa đủ: báo cáo nhận định mức giảm chung vẫn "lệch xa đáng kể" so với yêu cầu của khoa học để giữ mục tiêu 1,5°C.
- Thị trường carbon quốc tế: 94% số Bên dự định hoặc có thể dùng hợp tác theo Điều 6 Thỏa thuận Paris, tăng từ 78% ở vòng trước. 81% nhắc tới việc dùng kết quả giảm nhẹ chuyển giao quốc tế (ITMO) theo Điều 6.2 và 6.4.
Hai điểm đáng chú ý với Việt Nam. Thứ nhất, NDC đang dịch chuyển từ mức giảm theo kịch bản sang mục tiêu toàn nền kinh tế, nên NDC 3.0 của Việt Nam nhiều khả năng sẽ bị so sánh theo tiêu chí này. Thứ hai, Điều 6 trở thành công cụ phổ biến. Việt Nam đã có Nghị định 112/2026/NĐ-CP về trao đổi quốc tế kết quả giảm phát thải và tín chỉ các-bon, hiệu lực từ 19/5/2026.

Các con số chính của báo cáo tổng hợp NDC 2026
NDC ảnh hưởng đến doanh nghiệp thế nào?
NDC là cam kết của quốc gia, không phải của từng công ty. Nhưng để đạt được NDC, Nhà nước phải biết ai phát thải bao nhiêu và giao phần giảm cho từng lĩnh vực, từng cơ sở. Chuỗi đó đi qua bốn kênh.
1. Kiểm kê khí nhà kính bắt buộc
Nghị định 06/2022/NĐ-CP (bản hợp nhất mới nhất 112/2026/VBHN-NĐ-BNNMT) quy định mục tiêu giảm nhẹ phát thải là mục tiêu Thủ tướng phê duyệt trong NDC. Bộ Nông nghiệp và Môi trường định kỳ cập nhật NDC. Các bộ lập kế hoạch giảm nhẹ cho lĩnh vực mình để đạt mục tiêu NDC. Cơ sở phải kiểm kê cung cấp số liệu hoạt động và thực hiện biện pháp giảm nhẹ.
Danh sách cơ sở phải kiểm kê hiện là Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, gồm 2.441 cơ sở. Kỳ tới, các cơ sở này nộp báo cáo kiểm kê theo Mẫu 06 Phụ lục II cho UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027, gồm số liệu năm 2025 và 2026. Chi tiết các lần sửa nghị định có trong bài Nghị định 06/2022/NĐ-CP mới nhất.
Phạm vi sẽ còn rộng ra. Quyết định 896/QĐ-TTg yêu cầu kiểm kê và giảm phát thải với cơ sở phát thải từ 2.000 tấn CO₂tđ/năm trở lên từ năm 2030, từ 500 tấn từ năm 2040 và từ 200 tấn từ năm 2050.
2. Hạn ngạch phát thải
Theo Điều 7 Nghị định 06 (sửa bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP), giai đoạn 2025–2030, cơ sở được phân bổ hạn ngạch phải thực hiện giảm nhẹ phù hợp với hạn ngạch được giao. Cơ sở chưa có hạn ngạch phải lập và thực hiện kế hoạch giảm nhẹ cấp cơ sở. Nhóm đầu tiên có hạn ngạch là nhiệt điện, sắt thép và xi măng, phải báo cáo cho năm 2026 trở đi và có thẩm định.
3. Thị trường carbon
Hạn ngạch và tín chỉ là công cụ để đạt NDC với chi phí thấp hơn. Cơ sở giảm nhiều hơn hạn ngạch có thể bán phần dư. Cơ sở vượt hạn ngạch phải mua thêm. Với tín chỉ quốc tế theo Điều 6, phần chuyển ra nước ngoài phải điều chỉnh tương ứng, tức là Việt Nam không được tính phần đó vào NDC của mình nữa. Đọc thêm thị trường carbon Việt Nam 2026 và tín chỉ carbon là gì.
4. CBAM và yêu cầu của khách hàng nước ngoài
CBAM của EU không dựa trên NDC của Việt Nam, mà tính trên phát thải thực tế của từng lô hàng thép, nhôm, xi măng, phân bón, hydro, điện nhập vào EU. CBAM bước vào giai đoạn chính thức từ 01/01/2026. Dù vậy, số liệu cho CBAM và cho kiểm kê theo NĐ 06 lấy từ cùng một nguồn: hóa đơn điện, nhiên liệu, nguyên liệu, sản lượng. Làm một lần, dùng cho cả hai. Xem CBAM là gì.
Doanh nghiệp cần làm gì từ bây giờ?
NDC 3.0 chưa nộp, nhưng hướng đi đã rõ: mục tiêu sẽ chặt hơn, phạm vi kiểm kê sẽ rộng hơn. Năm việc nên làm:
- Kiểm tra cơ sở có thuộc diện bắt buộc không. Tra tên nhà máy trong danh sách cơ sở QĐ 42 theo tỉnh. Nếu có, hạn nộp Mẫu 06 là trước 31/3/2027.
- Gom số liệu hoạt động năm 2025 và 2026. Điện mua vào, nhiên liệu đốt, nguyên liệu quá trình, môi chất lạnh, chất thải. Thiếu hóa đơn tháng nào thì bổ sung ngay, đừng đợi đến tháng 3.
- Kiểm kê theo phương pháp nhất quán. Dùng hệ số phát thải đúng năm, đúng nguồn, có ghi chú căn cứ. Số liệu này sẽ là đường cơ sở khi Nhà nước giao hạn ngạch hoặc khi khách hàng EU hỏi.
- Lập kế hoạch giảm nhẹ cấp cơ sở. Nghị định 06 yêu cầu với cơ sở chưa có hạn ngạch. Bắt đầu từ các biện pháp năng lượng, vì năng lượng chiếm phần lớn mức giảm trong NDC.
- Theo dõi NDC 3.0 và lịch tuân thủ. Khi NDC mới được nộp, kế hoạch giảm nhẹ lĩnh vực và hạn ngạch có thể được điều chỉnh. Xem lịch tuân thủ khí nhà kính, CBAM, thị trường carbon 2026–2030.
Nếu đội ngũ chưa có người chuyên trách, bạn có thể dùng dịch vụ kiểm kê khí nhà kính để lập báo cáo Mẫu 06, hoặc tự làm trên phần mềm (xem bảng giá phần mềm). Doanh nghiệp xuất khẩu sang EU có thể lập báo cáo CBAM trên cùng bộ số liệu qua dịch vụ báo cáo CBAM.
Câu hỏi thường gặp
NDC viết tắt của từ gì?
NDC là Nationally Determined Contribution, tiếng Việt là Đóng góp do quốc gia tự quyết định. Đây là cam kết khí hậu mỗi nước nộp theo Thỏa thuận Paris, 5 năm một lần.
NDC của Việt Nam năm 2030 là bao nhiêu?
Giảm 15,8% phát thải so với kịch bản BAU năm 2030 bằng nguồn lực trong nước (146,3 triệu tấn CO₂tđ). Nếu có hỗ trợ quốc tế, mức giảm là 43,5% (403,7 triệu tấn CO₂tđ).
NDC 3.0 khác NDC 2022 thế nào?
NDC 3.0 là vòng NDC có mốc năm 2035, thay cho mốc 2030 của NDC 2022. Theo Thỏa thuận Paris, bản mới phải tiến bộ hơn bản cũ. COP28 khuyến khích mục tiêu toàn nền kinh tế, gồm mọi khí và mọi lĩnh vực.
Việt Nam đã nộp NDC 2035 chưa?
Đến 18/11/2026 thì chưa. Climate Action Tracker (31/10/2026) ghi Việt Nam chưa nộp, và báo cáo tổng hợp NDC 2026 không có Việt Nam trong 154 Bên đã nộp NDC mới.
Doanh nghiệp có phải nộp NDC không?
Không. NDC do quốc gia nộp. Doanh nghiệp thực hiện phần việc được giao để đạt NDC: kiểm kê khí nhà kính nếu thuộc danh sách QĐ 42, lập kế hoạch giảm nhẹ, và tuân thủ hạn ngạch nếu được phân bổ.
Báo cáo tổng hợp NDC là gì?
Là báo cáo Ban thư ký UNFCCC lập mỗi năm, gộp tất cả NDC đã nộp để ước tính phát thải toàn cầu tương lai. Bản 2026 (FCCC/PA/CMA/2026/9) cho thấy phát thải năm 2035 thấp hơn năm 2019 khoảng 6%, hoặc 9% nếu thực hiện cả phần có điều kiện.
Nguồn (kiểm tra 18/11/2026)
- Thỏa thuận Paris (UNFCCC): Điều 4 khoản 2, 3, 4, 9, 12.
- NDC cập nhật 2022 của Việt Nam (UNFCCC, 08/11/2022): mục 2.2, Bảng 3, Bảng 4.
- Quyết định 896/QĐ-TTg ngày 26/7/2022: Chiến lược quốc gia về biến đổi khí hậu giai đoạn đến năm 2050.
- Báo cáo tổng hợp NDC 2026, FCCC/PA/CMA/2026/9 (27/10/2026): tóm tắt, đoạn 2, 11, 29, 30.
- Climate Action Tracker: Viet Nam 2035 NDC (31/10/2026).
- Sổ đăng ký NDC của UNFCCC.
- Văn bản hợp nhất 112/2026/VBHN-NĐ-BNNMT (Nghị định 06/2022/NĐ-CP): Điều 3 khoản 6, Điều 7.
- Báo Nông nghiệp và Môi trường, 18/11/2025: tiến độ xây dựng NDC 3.0.
- Ủy ban châu Âu: Carbon Border Adjustment Mechanism.
EcoCheck là nền tảng kiểm kê và quản trị dữ liệu phát thải khí nhà kính theo ISO 14064-1, do Công ty TNHH Công nghệ BeevR phát triển. EcoCheck giúp cơ sở lập báo cáo Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP, kế hoạch giảm nhẹ và báo cáo CBAM trên cùng một bộ số liệu. EcoCheck không phải cơ quan nhà nước và không phải tổ chức thẩm định. Liên hệ để được tư vấn.
Doanh nghiệp bạn thuộc diện phải kiểm kê khí nhà kính?
EcoCheck tự động tính Scope 1/2/3, xuất báo cáo chuẩn NĐ06/TT38 chỉ 1-click — tiết kiệm 90% thời gian so với Excel.













![Phương pháp Kiểm kê Khí nhà kính: GHG Protocol & ISO 14064 [2026]](https://cms.ecocheck.ai/uploads/Cac_phuong_phap_va_tieu_chuan_kiem_ke_khi_nha_kinh_pho_bien_e645f7df80.png)