Kiểm kê khí nhà kính ngành giấy 2026: 99 cơ sở QĐ 42

Kiểm kê khí nhà kính ngành giấy: theo EcoCheck đếm từ phụ lục Quyết định 42/2026/QĐ-TTg (hiệu lực 25/9/2026), khoảng 99 nhà máy bột giấy, giấy và bao bì giấy phải kiểm kê cấp cơ sở. Báo cáo Mẫu 06 gồm số liệu 2025–2026, nộp UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027.

Cập nhật: 23/10/2026.

Nhà máy giấy nào phải kiểm kê khí nhà kính theo QĐ 42/2026?

Quyết định 42/2026/QĐ-TTg ký ngày 10/8/2026 nêu đích danh 2.441 cơ sở. Quyết định không có cột "ngành giấy", nên EcoCheck lọc cột ngành nghề theo từ khoá "giấy", "bìa", "carton", "tissue". Kết quả là 99 cơ sở, tất cả thuộc phần do Bộ Công Thương quản lý:

Theo phụ lục, các tỉnh có nhiều cơ sở giấy nhất là TP. Hồ Chí Minh (32, phần lớn là bao bì), Đồng Nai (11), Hải Phòng (9), Bắc Ninh (9) và Phú Thọ (6). Cơ sở có sản xuất bột giấy tập trung hơn ở phía Bắc (Phú Thọ, Ninh Bình, Tuyên Quang, Lào Cai).

Lưu ý: phụ lục là bản quét, cách gom nhóm là của EcoCheck, chỉ mang tính tham khảo. Hãy tra đúng tên pháp nhân và địa chỉ nhà máy.

99 cơ sở ngành giấy phải kiểm kê theo QĐ 42/2026

Nhà máy giấy phải báo cáo những gì, nộp khi nào?

Căn cứ là Nghị định 06/2022/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 119/2025/NĐ-CP, cùng Thông tư 38/2023/TT-BCT về kỹ thuật kiểm kê ngành Công Thương:

• Kỳ báo cáo: 2 năm một lần. Kỳ tới gồm số liệu năm 2025 và 2026, nộp UBND cấp tỉnh trước 31/3/2027 theo Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06.
• Phạm vi: Điều 16 Thông tư 38 gồm nguồn trực tiếp (đốt nhiên liệu cố định và di động, quá trình công nghiệp, môi chất lạnh, thu gom và xử lý chất thải) và nguồn gián tiếp (điện, hơi mua ngoài).
• Nhiên liệu sinh khối: Phụ lục I Thông tư 38 liệt kê riêng gỗ, phế phẩm gỗ và dịch đen; cần ghi tách khỏi than, dầu.
• Báo cáo giảm nhẹ: từ năm 2027, báo cáo hằng năm theo Mẫu 02 Phụ lục III gửi UBND tỉnh trước 31/3. Xem kế hoạch giảm nhẹ phát thải cấp cơ sở.

Xem quy trình kiểm kê khí nhà kính 2026 và kiểm kê theo ngành.

Phát thải ngành giấy đến từ đâu?

Nhà máy giấy dùng nhiều hơi để sấy giấy, nấu bột, nên lò hơi thường là nguồn lớn bên cạnh điện. Bảng gom nguồn theo Điều 16 Thông tư 38:

CaCO₃ làm chất độn giấy không phát thải (Bảng 2.7 IPCC 2006 Tập 3). Thứ tự chọn hệ số theo Điều 18 Thông tư 38: hệ số riêng theo IPCC 2006 được chấp thuận, rồi danh mục do Bộ công bố, cuối cùng là hướng dẫn mới nhất của IPCC.

Lò hơi sinh khối và dịch đen: CO₂ sinh khối báo cáo thế nào?

Theo IPCC 2006 Tập 2 Chương 2 (mục 2.3.3.4), CO₂ từ đốt sinh khối được báo cáo như mục thông tin, không cộng vào tổng, để tránh tính trùng với lĩnh vực đất đai, lâm nghiệp. CH₄ và N₂O từ đốt sinh khối vẫn được cộng vào tổng. Hệ số mặc định cho công nghiệp chế biến (Bảng 2.3, kg/TJ theo nhiệt trị thấp):

Nhà máy bột giấy kraft có thêm hai điểm cần tách:

• Lò vôi: chú thích Bảng 2.3 ghi hệ số CO₂ dịch đen đã gồm CO₂ sinh khối từ lò vôi nhà máy kraft. Dầu FO, khí đốt lò vôi vẫn tính như nhiên liệu hoá thạch.
• Đá vôi mua bổ sung: CO₂ gốc khoáng; EcoCheck khuyến nghị tính riêng theo 0,43971 tCO₂/tấn CaCO₃ (Bảng 2.1 IPCC 2006 Tập 3) và thống nhất với đơn vị thẩm định.

Vì vậy báo cáo nên có hai dòng: tổng phát thải và CO₂ sinh khối ghi riêng, để người đọc không hiểu nhầm là bỏ sót lò sinh khối.

Nước thải và bùn nhà máy giấy phát thải CH₄ thế nào?

IPCC 2006 Tập 5 Chương 6 xếp sản xuất bột giấy và giấy vào nhóm nước thải công nghiệp có tiềm năng sinh CH₄ cao. Bảng 6.9 cho giá trị tham khảo ngành bột giấy và giấy: khoảng 162 m³ nước thải mỗi tấn sản phẩm (dải 85–240), COD khoảng 9 kg/m³ (dải 1–15). Nên dùng số đo thực tế.

Công thức: CH₄ = (tổng COD − COD theo bùn tách ra) × 0,25 kg CH₄/kg COD × MCF − CH₄ thu hồi. Hệ số MCF mặc định (Bảng 6.8): 0 với hệ thống hiếu khí vận hành tốt, 0,3 khi quá tải, 0,8 với bể kỵ khí UASB hoặc hồ kỵ khí sâu trên 2 m, 0,2 với hồ kỵ khí nông.

Biogas thu hồi đem đốt được trừ khỏi CH₄. Bùn thải chôn lấp hoặc đốt tại cơ sở tính theo Thông tư 17/2022/TT-BTNMT, theo dẫn chiếu tại mục 6 Phụ lục II Thông tư 38. GWP CH₄ dùng 27,0 (AR6, không hoá thạch).

Ví dụ tính phát thải một nhà máy giấy bao bì tái chế (số liệu giả định)

Đây là số liệu giả định, không phải số của doanh nghiệp nào. Nhà máy giấy bao bì từ giấy tái chế, công suất 100.000 tấn/năm, dùng 40.000 MWh điện lưới, 8.000 tấn than antraxit và 12.000 tấn dăm gỗ cho lò hơi. Nước thải 1.000.000 m³/năm, COD 3 kg/m³, qua bể kỵ khí IC thu hồi 90% biogas.

Điện chiếm khoảng 52%, than 44% tổng; phép tính bỏ qua bùn tách ra. Riêng điện 40.000 MWh đã quy đổi khoảng 6.172 TOE (0,0001543 TOE/kWh), vượt ngưỡng 1.000 TOE. Thử với số liệu thật bằng công cụ tính phát thải Phạm vi 1, 2.

Ví dụ tính phát thải nhà máy giấy bao bì (số liệu giả định)

Định mức năng lượng ngành giấy của Bộ Công Thương là bao nhiêu?

Thông tư 24/2017/TT-BCT quy định định mức tiêu hao năng lượng trong sản xuất giấy cho giai đoạn đến hết 2020 và 2021–2025. Định mức giai đoạn 2021–2025 (MJ/tấn sản phẩm):

Năm 2025 vừa là năm cuối của định mức này vừa là năm đầu kỳ kiểm kê. EcoCheck chưa thấy văn bản quy định giai đoạn sau 2025, nên cần kiểm tra lại. Số liệu điện, than, sinh khối theo tháng nên dùng chung cho cả báo cáo năng lượng và Mẫu 06.

Giấy xuất khẩu có chịu CBAM hay EUDR không?

CBAM: hiện tại không. Phụ lục I Quy định (EU) 2023/956 chỉ gồm xi măng, điện, phân bón, sắt thép, nhôm và hydro. Xem CBAM là gì.

EUDR: gỗ là một trong 7 mặt hàng của quy định chống phá rừng EU. Doanh nghiệp xuất bột giấy, giấy sang EU cần đối chiếu mã HS với Phụ lục I và lịch áp dụng hiện hành, xem EUDR là gì.

Nhà máy giấy cần chuẩn bị gì trước hạn 31/3/2027?

1. Xác nhận tên cơ sở bằng công cụ tra cứu QĐ 42.
2. Tách nhiên liệu hoá thạch và sinh khối từ phiếu nhập kho: than, FO; củi, dăm gỗ, dịch đen.
3. Gom số liệu nước thải: m³, COD vào/ra, bùn, biogas.
4. Chọn hệ số, GWP theo Điều 18 Thông tư 38, một bộ GWP cho cả hai năm.
5. Lập Mẫu 06, ghi CO₂ sinh khối riêng, nộp trước 31/3/2027. Ngân sách xem chi phí kiểm kê khí nhà kính.

Xem thêm dịch vụ kiểm kê khí nhà kính EcoCheck và ngành thủy sản, thực phẩm.

Xem thêm: Cách tính CH₄ từ nước thải, bùn và bãi chôn lấp được trình bày chi tiết trong bài kiểm kê khí nhà kính lĩnh vực chất thải.

Câu hỏi thường gặp

Nhà máy giấy nào phải kiểm kê khí nhà kính?

Nhà máy có tên trong danh mục 2.441 cơ sở của Quyết định 42/2026/QĐ-TTg, hiệu lực 25/9/2026. EcoCheck đếm từ phụ lục được khoảng 99 cơ sở bột giấy, giấy và bao bì giấy. Cần tra đúng tên và địa chỉ nhà máy.

Hạn nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính của nhà máy giấy là khi nào?

Trước 31/3/2027, gửi UBND cấp tỉnh theo Mẫu 06 Phụ lục II Nghị định 06/2022/NĐ-CP, gồm số liệu năm 2025 và 2026. Sau đó kiểm kê 2 năm một lần.

CO₂ từ lò hơi sinh khối, dịch đen có cộng vào tổng phát thải không?

Không. Theo IPCC 2006, CO₂ từ đốt sinh khối và dịch đen là mục thông tin, ghi riêng. CH₄ và N₂O từ các lò này vẫn cộng vào tổng phát thải.

Nước thải nhà máy giấy tính phát thải thế nào?

Lấy tổng COD trừ phần theo bùn, nhân 0,25 kg CH₄/kg COD và hệ số MCF của hệ thống xử lý (0 với hiếu khí vận hành tốt, 0,8 với bể kỵ khí hoặc hồ kỵ khí sâu), rồi trừ CH₄ thu hồi. GWP CH₄ là 27,0 theo AR6.

Giấy xuất khẩu sang EU có chịu CBAM không?

Hiện tại không. Phụ lục I Quy định (EU) 2023/956 chỉ gồm xi măng, điện, phân bón, sắt thép, nhôm và hydro. Doanh nghiệp xuất bột giấy, giấy nên kiểm tra thêm quy định chống phá rừng EUDR.

Không nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính bị phạt thế nào?

Theo Điều 45 Nghị định 45/2022/NĐ-CP, với tổ chức: không nộp báo cáo bị cảnh cáo; báo cáo sai, thiếu thông tin bị phạt 10–20 triệu đồng; không lập báo cáo bị phạt 60–100 triệu đồng, kèm buộc lập báo cáo.